Nietypowa budowa ciała zdradziła rzadką chorobę. Po raz pierwszy u kotów wykryto zespół Marfana
Dalsza część artykułu znajduje się pod materiałem wideo
- Zespół Marfana to rzadka choroba tkanki łącznej związana z mutacją genu FBN1, wpływająca przede wszystkim na układ ruchu, serce, naczynia krwionośne i oczy.
- Typowe objawy obejmują wysoki, szczupły wzrost, długie palce, skoliozę, wiotkość stawów, wady klatki piersiowej, krótkowzroczność oraz groźne poszerzenie lub rozwarstwienie aorty.
- Naukowcy po raz pierwszy molekularnie opisali zespół Marfana u kotów domowych. U braci Gary’ego i Shaggy’ego wykryto po dwie zmienione kopie genu FBN1, które częściowo zaburzały produkcję fibryliny-1.
Czym jest zespół Marfana
Zespół Marfana to rzadka (raz na 4000 osób), spowodowana mutacją genetyczną choroba tkanki łącznej, która wpływa na budowę narządu ruchu, serca i naczyń krwionośnych oraz oczu. Mutacja w genie FBN1 ulokowanym na chromosomie 15 wpływa na wytwarzanie fibryliny-1 – białka budulcowego tkanki łącznej.
Ludzie z zespołem Marfana są bardzo wysocy i szczupli, maja długie, pająkowate palce (arachnodaktylia), często skrzywiony kręgosłup (skolioza). Klatka piersiowa może być mocno uwypuklona (kurza) lub zapadnięta (szewska). Stawy są bardzo wiotkie, co pozwala wyginać kończyny w sposób niedostępny osobom zdrowym (ale chorzy nie powinni tego robić ze względu na ryzyko bardzo poważnych kontuzji). Osłabienie ścian naczyń krwionośnych sprzyja poszerzeniu aorty, powstawaniu tętniaków oraz niedomykalności zastawek serca. Szczególnie niebezpieczne może być rozwarstwienie aorty. Typowa dla zespołu Marfana jest silna krótkowzroczność oraz zwichnięcie lub przemieszczenie soczewki oka.
Sławne osoby z zespołem Marfana
Do sławnych ludzi z udokumentowanym zespołem Marfana należał na przykład brytyjsko-amerykański aktor Peter Mayhew, który grał Chewbaccę w "Gwiezdnych Wojnach". Naukowcy spekulują, że chorować mogli także rosyjski kompozytor i pianista Siergiej Rachmaninow i włoski skrzypek Niccolò Paganini (obaj mieli przydatne wirtuozom długie palce) oraz Abraham Lincoln i Juliusz Cezar – obaj wysocy i smukli.
Zespół Marfana po raz pierwszy opisany u kotów
Teraz naukowcy z Cornell Uniwersity udokumentowali pierwszą molekularną charakterystykę zespołu Marfana u kotów domowych. Pierwszy znany przypadek zespołu Marfana u kociego rodzeństwa opisuje pismo "Scientific Reports".
Jako kocięta, Gary i Shaggy mieli zauważalnie dłuższe kończyny, a późniejsze badania ujawniły problemy z budową ich oczu oraz poszerzenie aorty. To skierowało podejrzenia weterynarzy w stronę zespołu Marfana. Okazało się, że to pierwszy udokumentowany przypadek u kotów.
- Odkrycia te stanowią podstawę do udoskonalenia diagnostyki weterynaryjnej – powiedziała dr Jacquelyn Evans, główna autorka badania. - Może to pomóc lekarzom weterynarii w rozpoznawaniu podobnych przypadków w przyszłości i opracowaniu testów genetycznych - dodała.
Zespół wielodyscyplinarny połączył szczegółowe badania kliniczne z sekwencjonowaniem genetycznym, aby zidentyfikować gen odpowiedzialny za schorzenie kociego rodzeństwa: FBN1.
Naukowcy odkryli, że obaj bracia byli nosicielami dwóch zmienionych kopii genu FBN1, co oznacza, że odziedziczyli zmienioną kopię od każdego z rodziców. U ludzi już jedna zmieniona kopia genu FBN1 może spowodować zespół Marfana. Odziedziczenie dwóch zmienionych kopii jest niezwykle rzadkie i może zaburzać zdolność organizmu do produkcji prawidłowej fibryliny-1.
W przypadku Gary'ego i Shaggy'ego dalsze badania wykazały jednak, że wariant u kotów nie spowodował całkowitego wyłączenia genu. Zaburzył natomiast częściowo sposób przetwarzania instrukcji genu, częściowo umożliwiając zachowanie normalnej funkcji, dzięki czemu oba koty były w stanie osiągnąć dorosłość.
Zobacz także:
- Jak zrozumieć kota? Ta kobieta potrafi z nimi "rozmawiać"
- Jak wygląda opieka nad rasowym kotem? Posłuchaj, co na ten temat mówią nasi goście
- Koty znają swoje imiona i reagują na nie. "Starają się nas zrozumieć bardziej, niż nam się wydaje"