Dalsza część tekstu znajduje się poniżej.
W dawnych czasach szarotka była dość pospolitą rośliną górską, a z uwagi na jej oryginalny wygląd, często zrywaną przez turystów. Z tego też względu wprowadzono ochronę prawną szarotki alpejskiej. Oprócz Polski kwiat ten jest chroniony także na terenie Szwajcarii, Słowenii, Rumunii i Słowacji. Aby uprawiać szarotkę w ogrodzie, należy pozyskać ją z legalnego źródła (np. ze szkółki posiadającej konieczne uprawnienia). Niedozwolone jest wykopywanie szarotek z ich naturalnego środowiska oraz zbieranie nasion z miejsc, gdzie rosną dziko.
Wygląd i cechy charakterystyczne szarotki
Szarotka alpejska jest kwiatem wieloletnim, osiągającym wysokość od pięciu do trzydziestu centymetrów. Jest wyprostowana, pokryta szarymi włoskami (tzw. kutnerem), które zapobiegają wyparowywaniu wody z liści oraz chronią roślinę przed zbyt intensywnym promieniowaniem słonecznym, niską temperaturą, chłodnymi wiatrami. Łodyga szarotki jest słabo ulistniona oraz mało rozgałęziona. Liście są szaroniebieskie, lancetowate, podłużne, zwężające się ku podstawie. Przy ziemi liście składają się na niewielkie kępki.
Kiedy kwitnie szarotka alpejska?
Szarotka alpejska kwitnie w lipcu i sierpniu. Kwiaty ulokowane są pojedynczo u góry pędów i charakteryzują się niewielkim rozmiarem, rurkowatym kształtem oraz żółtą barwą. Kwiatki są wiatrosiewne i owadopylne. Owoce szarotki mają postać niełupka otoczonego puchem – w nich właśnie znajduje się jedno nasionko.
Uprawa i wymagania szarotki alpejskiej
Szarotka jest rośliną, która w naturalnych warunkach rośnie na terenach wysokogórskich, charakteryzujących się silnymi wiatrami, dużym nasłonecznieniem, niską temperaturą podczas zimy, obfitym zaśnieżeniem, ubogim podłożem, suchą, wapienną glebą. Dlatego szarotce należy zapewnić warunki podobne do tych, z których się wywodzi. Co prawda, na terenach nizinnych nie jest to zbyt łatwe zadanie, a źle uprawiane szarotki natychmiast przestają kwitnąć, ich liście tracą typową dla siebie barwę, korzenie zaś ulegają gniciu. Wbrew pozorom szarotki mogą także przemarzać na nizinach – z uwagi na to, że nie są chronione przed mrozem grubą warstwą śniegu. Jak widać więc, szarotki alpejskie nie są łatwe w hodowli i, aby przetrwać, potrzebują dużego wysiłku ze strony właściciela. Rośliny powinny rosnąć w glebie lekkiej, przewiewnej, przepuszczalnej i suchej. Najwłaściwszym podłożem będzie ziemia piaszczysto-żwirowa, niezbyt żyzna.
O czym jeszcze warto pamiętać przy pielęgnacji szarotki?
Najistotniejszą kwestią przy uprawie szarotek alpejskich jest pilnowanie odczynu gleby – powinien być zasadowy, a zatem bogaty w wapień. Jeśli ziemia w ogrodzie jest kwaśna, trzeba ją zwapnować. Podłoże powinno być stale kontrolowane pod względem pH i – w razie potrzeby – ponownie zwapnowane. Szarotki alpejskie należy sadzić w najwyższej części skalniaka, żeby nie doprowadzić do zbytniego nawodnienia roślin. Z najwyższego punktu rabaty woda będzie z łatwością spływać, dzięki temu nie zalegnie w glebie i nie doprowadzi do gnicia korzeni. Do najistotniejszych zabiegów pielęgnacyjnych szarotki zaliczyć należy okrywanie kwiatów na zimę. Jak zostało już wspomniane, szarotki alpejskie w naturalnych warunkach ochronione są grubą warstwą śniegu. Śnieg nie dopuszcza do kontaktu roślin z silnym mrozem i suchym wiatrem. Na terenach nizinnych śnieg powinien być zastąpiony przez specjalną folię lub włókninę. Osłona zabezpieczy byliny przed wymrożeniem, wiatrem, nadmierną wilgocią w podłożu – np. podczas wiosennych roztopów. Wilgoć bywa dla szarotek zabójcza, dlatego należy zapewnić im odpowiedni drenaż.
Zastosowanie szarotki alpejskiej
Szarotka alpejska to roślina, która świetnie sprawdzi się w ogródku skalnym lub w alpinarium. Wszędzie tam, gdzie podłoże będzie kamieniste, wapienne, jałowe i suche. Rośliny dobrze odnajdą się także posadzone w szczelinach skalnych, na murkach lub obszarach kamienistych. Jednak, jak zostało już wspomniane, szarotki alpejskie najlepiej będą się czuły na górnych częściach ogrodów skalnych i rabat – w miejscach, gdzie podłoże ulega szybszemu wysuszeniu. Kwiatostany szarotek bardzo dobrze prezentują się w suchych bukietach. Nawet po zasuszeniu kompozycji szarotki alpejskie zachowają swój ciekawy kształt nawet przez kilka lat.
Zobacz także:
- Te rośliny lepiej podetnij już teraz. Będą pięknie kwitły
- Jak dbać o strelicję królewską? Praktyczny poradnik dla początkujących
- Te roślinę łatwo pomylić z pietruszką. Skutki mogą być opłakane