- Bojery (ślizgi lub jachty lodowe) to jednostki poruszające się na płozach po zamarzniętych zbiornikach wodnych, napędzane wiatrem za pomocą żagla; na nich uprawia się sport zwany żeglarstwem lodowym.
- Dzięki swojej konstrukcji bojery mogą osiągać bardzo duże prędkości – nawet do ponad 100 km/h.
- W środowisku mówi się, że bojery wręcz "latają" po lodzie.
Historia bojerów sięga początków XVII wieku, kiedy służyły transportowaniu ludzi oraz towarów. Pierwsze regaty przeprowadzone zostały w 1882 roku i obejmowały trasę ponad 80 km. Rok 1928 to założenie Europejskiej Unii Żeglarstwa Lodowego, do której w 1935 roku dołączyła również Polska. Bojery to konstrukcje poruszające się na płozach, a napędzane siłą wiatru (są wyposażone w żagiel). Zasady pływania bojerami są zbliżone do zasad pływania jachtem, aby opanować podstawy techniki, wystarczy zazwyczaj kilkanaście godzin treningu.
Dalsza część tekstu pod wideo:
Czym jest bojer?
Bojery, nazywane także ślizgami lodowymi lub jachtami lodowymi, są jednostkami poruszającymi się na płozach po zamarzniętych zbiornikach wodnych, napędzanymi siłą wiatru, która w ruch zamieniana jest za pomocą żagla. W środowisku mówi się, że bojery latają. To właśnie na bojerach uprawia się sport zimowy nazywany żeglarstwem lodowym – zawodników nazywa się bojerowcami, a wyścigi odbywają się zwykle na prostokątnej tafli lodu. W Polsce bojery można spotkać na Zalewie Zegrzyńskim, Zalewie Wiślanym, jeziorach mazurskich. Bojery są konstrukcjami, które umożliwiają osiąganie dużych prędkości, dochodzących do 100 km/h, jednak są również bardzo delikatne i przy ewentualnym wypadku mogą ulec zniszczeniu. Żeglarstwo lodowe uprawiane jest głównie w krajach bałtyckich, a także w Rosji i uważane jest za sport ekstremalny. Wciąż powstają nowe konstrukcje bojerów – z żaglem od deski nazywane Iceflayer lub lodową deską windsurfingową, Iceboard. Bojery podobne są do jachtów, nie mają jednak ani silnika, ani wioseł. Latanie na bojerach polega na wykorzystywaniu kierunku i siły wiatru poprzez płynięcie raz w lewo, raz w prawo. Aby bojer zaczął się przemieszczać, należy go najpierw rozpędzić i wskoczyć do niego. Na bojerach balansuje się jak na żaglowcach regatowych – zawodnik wystaje poza bojer większą częścią ciała i równoważy lot. Podczas ślizgu dwie płozy stykają się z taflą lodu, trzecia znajduje się w górze – w powietrzu.
Bojery – zimowy sport ekstremalny
Najlepsze miesiące na uprawianie latania to styczeń i luty, choć pokrywa lodowa na jeziorach utrzymuje się od grudnia do marca. Bojery wymagają odpowiednich warunków – pokrywy lodowej o stosownej grubości, silnego wiatru, dobrej nawierzchni. Uprawianie żeglarstwa lodowego wymaga również zaopatrzenia się w ciepłą i nieprzemakalną odzież – spodnie, kurtkę, ale również kask ochronny, okulary, rękawice, specjalne ocieplane kalosze. Zasady latania na bojerach są bardzo podobne do zasad pływania na żaglówkach, choć istnieje sporo różnic typowo technicznych. Przed startem należy pchać bojer przez kilka, kilkanaście metrów, dopiero potem wskoczyć do niego w biegu. Biegnąc, zawodnik musi trzymać w ręku ster i szot żagla, co umożliwia kontrolowanie kierunku, w którym zmierza lodowy ślizg. Przy odpowiednim wietrze możliwe jest rozpędzenie się do prędkości 80/90 km/h, zawodowcy potrafią osiągnąć szybkość 140 km/h. Płozy, poprzez które bojer utrzymuje kontakt z podłożem, stawiają jedynie minimalny opór. Przyspieszenie bojera można porównać do tego, jakie osiąga samochód wyścigowy, dlatego zawodnik może odnosić wrażenie, jakby leciał. Po wskoczeniu na bojer sternik musi położyć się w wąskim kadłubie, a następnie ustawić do wiatru. Kierunek przemieszczania się bojera można zmieniać poprzez sterowanie stopami ruchomą przednią płozą. Nad głową zawodnika znajduje się szot grota, który kontrolują ręce. Lot na bojerach przypomina inny sport wodny – windsurfing.
Bojery – mistrzostwa świata, zawody
Zawodnicy z Polski od wielu lat zajmują pierwsze miejsca w zawodach bojerów. Jednym z najbardziej znanych i zasłużonych dla kraju zawodników jest Karol Jabłoński, odnoszący sukcesy w mistrzostwach świata oraz w regatach jachtowych. Również w mistrzostwach Europy w klasie DN Polacy zdobywają pierwsze miejsca, choć lodowe żeglarstwo wciąż nie jest w Polsce popularne. Uznawane jest za sport niszowy i ekstremalny, niewiele też się o nim mówi i pisze. Bojery są sportem dość trudnym, wymagają sprawności fizycznej, opanowania techniki i sporej odporności. Nie jest to także tani sport, ponieważ cena dobrej jakości bojera porównywalna jest z ceną średniej klasy samochodu. Dodatkowo potrzebny jest odpowiedni strój i wyposażenie. Główne ośrodki bojerów to Zalew Wiślany, Zalew Zegrzyński, Jezioro Charzykowskie, Śniardwy, Niegocin, Jezioro Mikołajskie. W tych miejscach funkcjonują wypożyczalnie sprzętów, można również spotkać osoby, które na co dzień zajmują się lodowym żeglarstwem. Do pływania na bojerach nie jest potrzebny patent, dobrze jednak przejść kurs z zasad pływania na ślizgach lodowych. Kursy przeprowadzane są między innymi w ośrodkach nad Zalewem Zegrzyńskim, 30 km od Warszawy.
Zobacz także:
- Surfing można uprawiać także zimą. "Jest nam tak naprawdę cieplej w wodzie, jak ludziom na lądzie"
- "Pyza" pokonała na nartach tysiące kilometrów. "Całe życie się odchudzam"
- Jak wymienić dętkę w rowerze? Sprawdź nasz praktyczny poradnik
Autorka/Autor: Adrian Adamczyk
Źródło zdjęcia głównego: Stigalenas/Getty Images