Dalsza część artykułu znajduje się pod materiałem wideo
- Wieloletnie badanie obejmujące ponad 354 000 osób wykazało, że regularne picie kawy – zarówno z kofeiną, jak i bezkofeinowej – wiąże się z niższym ryzykiem marskości i raka wątroby oraz mniejszą śmiertelnością z powodu chorób wątroby.
- Korzystny wpływ kawy na wątrobę prawdopodobnie wynika z obecności antyoksydantów, które ograniczają stłuszczenie, włóknienie i stan zapalny.
- Dodatek cukru lub słodzików osłabia pozytywne efekty picia kawy.
Nowe, szeroko zakrojone badania wskazują, że regularne picie kawy może wiązać się z niższym ryzykiem rozwoju poważnych chorób wątroby – w tym marskości i raka wątrobowokomórkowego. Wnioski oparto na analizie danych pochodzących od ponad 354 000 uczestników badania UK Biobank, obserwowanych przez ponad 13 lat. Badania zostały opublikowane na łamach magazynu "Clinical Gastroenterology and Hepatology".
Kawa a mniejsze ryzyko chorób wątroby
Zespół badaczy kierowany przez dr. Hyunseoka Kima z Cedars-Sinai Medical Center w Los Angeles przeanalizował, jak ilość i rodzaj spożywanej kawy wpływają na zdrowie wątroby. Uczestnicy badania na początku nie mieli zdiagnozowanej marskości ani raka wątrobowokomórkowego. Dane dotyczące spożycia kawy – zarówno kofeinowej, jak i bezkofeinowej – oraz stosowanych dodatków (cukier, słodziki) pochodziły z kwestionariuszy żywieniowych.
W trakcie ponad dekady obserwacji stwierdzono, że osoby pijące więcej kawy rzadziej zapadały na choroby wątroby i rzadziej umierały z ich powodu. W grupie spożywającej co najmniej pięć filiżanek dziennie ryzyko marskości było niższe o około 32%, raka wątroby – o 47%, a zgonów związanych z chorobami wątroby – o 42%. Korzystne zależności obserwowano także przy mniejszym spożyciu: już jedna do dwóch filiżanek dziennie wiązała się z wyraźnie niższym ryzykiem schorzeń wątrobowych.
Co istotne, podobne efekty ochronne odnotowano zarówno w przypadku kawy z kofeiną, jak i bezkofeinowej.
– Korzyści dla wątroby prawdopodobnie nie wynikają wyłącznie z kofeiny, lecz z działania antyoksydantów zawartych w kawie – podkreśla dr Kim.
Wpływ kawy na stan wątroby i biomarkery
Podgrupie badanych wykonano rezonans magnetyczny wątroby, aby ocenić jej stłuszczenie, zawartość żelaza i stan zapalno-włóknieniowy. Wyniki pokazały, że wyższe spożycie kawy wiązało się z mniejszym stłuszczeniem i niższym poziomem włóknienia. Analiza proteomiczna potwierdziła te obserwacje – u osób pijących więcej kawy stwierdzono wyższe poziomy białek związanych z prawidłową funkcją wątroby i niższe poziomy markerów stanu zapalnego i włóknienia.
- Połączenie trzech warstw dowodów to prawdziwa siła. Kiedy wyniki obrazowania i białka pokrywają się z wynikami klinicznymi, ogólny obraz staje się bardziej wiarygodny niż jakikolwiek pojedynczy pomiar - powiedział Manaker, właściciel Nutrition Now Counseling, firmy zajmującej się komunikacją żywieniową z siedzibą w Charleston w Karolinie Południowej.
Cukier, słodziki i kofeina – co warto wiedzieć
Osoby dodające cukier lub jego zamienniki również odnosiły korzyści z picia kawy, choć nieco słabsze. U tych uczestników zauważono nieznacznie wyższe markery zapalenia wątroby, potencjalnie sprzyjające jej stłuszczeniu.
Specjaliści przypominają, że nadmiar cukru w diecie zwiększa ryzyko wielu chorób metabolicznych. Amerykańskie Towarzystwo Kardiologiczne zaleca, by cukier dodany nie przekraczał 6% dziennego zapotrzebowania kalorycznego – to maksymalnie 9 łyżeczek (36 g) dla mężczyzn i 6 łyżeczek (26 g) dla kobiet.
Jeśli chodzi o kofeinę, Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) zaleca, by zdrowi dorośli nie przekraczali 400 mg dziennie – to mniej więcej dwie do trzech dużych filiżanek kawy. Warto jednak pamiętać, że wrażliwość na kofeinę jest indywidualna, a jej nadmiar może zakłócać sen. Dlatego eksperci radzą unikać kawy na co najmniej sześć godzin przed snem, a najlepiej nie pić jej po godzinie 15:00.
Zobacz także:
- Kofeinowy limit: ile filiżanek kawy dziennie możesz wypić? "Wszystko zależy od sposobu przygotowania"
- Ten codzienny nawyk może mieć znaczenie dla mózgu. Trzeba jednak unikać jednej rzeczy
- Jaka ilość kawy korzystnie wpływa na nasze serce? Badacze znają odpowiedź