Zasady i historia fistballu. Czym jest i kiedy powstał faustball?

Zasady i historia fistballu. Czym jest i kiedy powstał faustball?
Zasady i historia fistballu. Czym jest i kiedy powstał faustball?
Źródło zdj. gł.: GettyImages/U. J. Alexander
Fistball, który w Europie niekiedy określa się też jako faustball, często jest uważany za najstarszy sport drużynowy świata. Jego początki są bowiem datowane na rok 240, a kolebką miał być starożytny Rzym. Zasady fistballu zostały jednak spisane dopiero w XVI wieku.

Dalsza część tekstu pod wideo:

Klatka kluczowa-420596
Kobiecy boks? Kiedyś freak show, dziś pełnoprawny sport
Źródło: Dzień Dobry TVN
Kluczowe fakty:
  • Fistball (faustball) to jedna z najstarszych gier drużynowych świata – jego początki sięgają starożytnego Rzymu około 240 roku, a współczesne zasady ustalono w 1894 roku w Niemczech.
  • Zasady gry łączą elementy siatkówki i tenisa – piłkę odbija się pięścią, może odbić się od podłoża jeden raz, a drużyna może wykonać maksymalnie trzy podania przed przebiciem jej na stronę przeciwnika.
  • Największą popularnością fistball cieszy się w Niemczech, Austrii i Szwajcarii, a sport rozwija się także w Polsce, gdzie oficjalna działalność rozpoczęła się w 2017 roku.

Faustball opisywany jest jako sport, którego zasady są połączeniem piłki siatkowej i tenisa. Istnieją jednak pewne szczególne reguły – np. zawodnicy nie mogą dowolnie zmieniać swoich pozycji. Na czym polega fistball i w jakich krajach jest popularny?

Historia fistballu

Historia fistballu sięga aż 240 roku, pierwsze doniesienia o tej grze zespołowej pochodzą bowiem już ze starożytnego Rzymu. Wzmianki na temat tego sportu można znaleźć w zapiskach cesarza Gordiana III. Pierwszy zbiór zasad został jednak spisany dopiero w 1555 roku przez Włocha Antoniusa Scaiona. Obecnie obowiązujące reguły ustalono natomiast znacznie później, w 1894 roku w Niemczech. Fistball zawitał do tego kraju w 1870 roku i szybko zaczął zyskiwać na popularności.

W Stanach Zjednoczonych pojawił się w 1911 roku, kiedy to Christopher Carlton, nauczyciel liceum, który poznał ten sport podczas wakacji we Włoszech, zainicjował pierwszy mecz fistballu. W kolejnych latach faustball rozwijał się bardzo szybko. Niestety jego rozkwit przerwała II wojna światowa.

Na pierwsze mistrzostwa świata w tej dyscyplinie sportowej trzeba było czekać aż do 1968 roku. Od tamtej pory rozgrywane są co 4 lata. Mistrzostwa świata w fistballu kobiet odbywają się od 1994 roku. Chociaż faustball nie został jak dotąd włączony do zawodów olimpijskich, stał się częścią igrzysk sportów nieolimpijskich, nazywanych World Games.

Zasady fistballu – jak w niego grać? 

Zasady faustballu przypominają nieco połączenie siatkówki i tenisa. Piłkę należy odbijać wyłącznie za pomocą pięści, dotknięcie jej otwartą ręką lub jakąkolwiek inną częścią ciała uznawane jest za błąd. Piłka może, podobnie jak w tenisie, odbić się od podłoża tylko jeden raz przy każdym zagraniu. Każde kolejne zetknięcie z podłogą również jest postrzegane jako błąd, dlatego zawodnik musi jak najszybciej podać piłkę do gracza ze swojej drużyny bądź przebić ją na stronę przeciwnika. Tak samo, jak w siatkówce, możliwe są 3 podania przed wykonaniem przebicia na drugą połowę boiska.

Różnicą jest natomiast to, że zawodnicy mają swoje stałe miejsca, nie ma więc typowych dla siatkówki przejść, a gracze mają zazwyczaj ściśle określone specjalizacje. Każda z drużyn fistballowych liczy 5 zawodników. Sama gra w zależności od typu rozgrywek może składać się z 3–5 setów, z których każdy zamyka się w 11 punktach. Wygraną danego seta gwarantuje drużynie fistballowej przewaga co najmniej 2 punktów. Jeżeli set pozostaje nierozstrzygnięty, kontynuuje się grę do zdobycia w dogrywce sumy 15 punktów.

Piłka używana do gry w fistball waży 380 gramów i wykonana jest z twardej skóry. Jej obwód nie może być większy niż 68 centymetrów, a ciśnienie w jej wnętrzu wynosi zwykle ok. 0,75 bara. Z kolei boisko ma wymiary 20 × 50 metrów i zwykle pokryte jest trawą. Jego dwie połowy rozdziela taśma zawieszona na wysokości 2 metrów w przypadku rywalizacji mężczyzn lub 1,90 metra podczas rozgrywek kobiet. Rozegranie piłki odbywa się zza linii 3 metrów.

W chłodniejsze pory roku, gdy nie ma możliwości skorzystania z boiska pokrytego trawą, treningi i mecze zwykle odbywają się na halach sportowych o wymiarach 20 × 40 metrów. Twarde podłoże jest znacznie bardziej przewidywalne, dlatego mecze na hali są uznawane za łatwiejsze do rozegrania.

Fistball w Polsce i na świecie 

Fistball to sport uprawiany obecnie na całym świecie. Za jedną z najlepszych drużyn uznawana jest reprezentacja Niemiec, choć dużą sławą cieszą się też Austriacy i Szwajcarzy. To w tych właśnie krajach gra w faustball jest szczególnie popularna. W Austrii, a dokładnie w Salzburgu, znajduje się również siedziba założonego 25 lipca 1960 roku IFA, czyli International Fistball Association (Międzynarodowej Federacji Fistballu). Sport jest też dość popularny we Włoszech, Argentynie czy Brazylii.

W Polsce, w porównaniu choćby z wyżej wymienionymi państwami, faustball jest dyscypliną bardzo młodą. Obecnie rolę reprezentacji kraju przejął jedyny istniejący klub, czyli Polskie Stowarzyszenie Fistballu. Instytucja swoją działalność oficjalnie rozpoczęła w 2017 roku. Wielu polskich zawodników to doświadczeni, zawodowi siatkarze, często jeszcze aktywni w swojej pierwszej dyscyplinie, nie tylko w poszczególnych klubach, lecz także w reprezentacji Polski.

Faustball to niezwykle widowiskowa, choć niezbyt popularna u nas gra. Powoli dyscyplina ta zaczyna rozwijać się w Polsce, dlatego istnieje szansa na zaistnienie naszej reprezentacji w fistballu na arenie europejskiej, a nawet międzynarodowej.

Zobacz także:

Autorka/Autor: Adrian Adamczyk
Czytaj także: