- Wino, aby mogło być wykorzystane podczas mszy świętej musi spełnić określone warunki.
- Powinno być młode i jednoroczne. Zawartość alkoholu w winie mszalnych powinna się wahać od 8 do 11 proc.
- Takie winno nie może zawierać konserwantów, barwników czy cukru.
Dalsza część tekstu znajduje się poniżej.
Wino mszalne jest wykorzystywane w religii katolickiej od czasów średniowiecznych, chociaż trunek ten obecny był w kościołach też wcześniej. Co ciekawe, początkowo nie tylko duchowni, lecz także inni uczestnicy mszy świętej spożywali wino w trakcie nabożeństwa. Dopiero gdy religia zaczęła rozprzestrzeniać się na kraje, w których nie ma winorośli, zdecydowano, że wierni będą spożywali tylko ciało Chrystusa pod postacią chleba, czyli opłatka.
Wino mszalne: historia i charakterystyka
Zgodnie z przekazem historycznym komunia udzielana była pod postacią chleba i wina, co oznacza, że wszyscy uczestniczący w mszy pili wino mszalne. Z biegiem czasu tradycja ta w dużej mierze się zatraciła, chociaż współcześnie w wyjątkowych przypadkach wciąż możliwe jest przyjmowanie komunii pod obiema postaciami. Zapotrzebowanie na wino mszalne historycznie wiązało się głównie z chrystianizacją Europy, dlatego właśnie przy kościołach zaczęły powstawać winnice.
Można więc stwierdzić, że uprawę winorośli w Polsce rozpoczęto wraz z chrześcijaństwem. Ochłodzenie klimatu sprawiło jednak, że na większości terenów Rzeczypospolitej konieczne było zaprzestanie upraw. Dopiero pod koniec XX wieku w Małopolsce oraz w województwie lubuskim rozpoczęto na nowo produkcję trunku. W dawnych czasach wino mszalne było sprzedawane przez handlarzy z powodu braku jakichkolwiek przepisów. Początkowo preferowane było wino czerwone (ze względu na kolor podobny do krwi), jednak później księża zaczęli także spożywać wino białe, m.in. ze względów praktycznych (biały trunek nie zostawia tak widocznych zabrudzeń szat). Wiele osób zastanawia się nad tym, ile procent ma wino mszalne i jaka jest jego charakterystyka. Należy zaznaczyć, że trunek, który jest używany w trakcie liturgii, musi mieć atest, który jest zgodny z prawem kanonicznym. Zgodnie z przepisami takie wino powinno być:
- naturalne, z owocu winnego;
- dowolnego koloru;
- bez dodatku konserwantów i barwników;
- o zawartości alkoholu od 8 proc. do 11 proc.;
- młode, jednoroczne;
- bez cukru, dodatkowego słodzika.
Zakazane jest także używanie wina pochodzącego z nieznanego źródła. Właśnie dlatego w trakcie mszy najczęściej używane są wina atestowane, które pochodzą z winiarni przykościelnych. Jeśli chodzi o dodatkowe substancje konserwujące, to można stosować m.in. siarczany. Warto również dodać, że księża, którzy nie mogą przyjmować wina, np. ze względu na alkoholizm, powinni uzyskać zgodę na spożywanie w trakcie mszy moszczu z winogron, czyli świeżego soku warzywnego lub owocowego. W kościele wschodnim najczęściej stosuje się wino czerwone, natomiast w zachodnim białe, chociaż ten drugi rodzaj jest coraz częściej wykorzystywany ze względów praktycznych. Co ciekawe, zwykle kapłan w trakcie mszy do wina dolewa także trochę wody, co ma znaczenie symboliczne. Zgodnie z przekazem religijnym Chrystus w trakcie Ostatniej Wieczerzy wypił właśnie taki trunek, czyli wino połączone z wodą. Ponadto, gdy Jezus wisiał na krzyżu, z jego boku wypłynęła krew wraz z wodą.
Gdzie kupić wino mszalne?
Wino mszalne można kupić w sklepach obok parafii lub większych kościołów, a także w niektórych winnicach czy sklepach z dewocjonaliami. Co ciekawe, taki trunek wcale nie jest drogi ani szlachetny, chociaż producenci gwarantują jego dobre pochodzenie i zapewniają atest. Cena wina mszalnego wynosi 12–30 złotych i właśnie taki trunek spożywany jest najczęściej w trakcie mszy. Jego cena wiąże się z tym, że wina mszalne są najwyżej jednoroczne i młode, w dodatku – z powodu zbyt krótkiego okresu fermentacji i leżakowania – czasami pozostaje w nich kwaskowaty posmak. Oczywiście trunki pochodzące z krajów południowych mają zwykle słodki smak i są bardziej wyrafinowane ze względu na wyczuwalne nuty owoców lub kwiatów. Warto jednak zaznaczyć, że w przypadku większych uroczystości kościelnych czasami wybierane jest wino droższe i bardziej ekskluzywne. Co ciekawe, biskupi nie piją wina innego niż zwyczajni księża, ponieważ często wszyscy zaopatrują się w podobnych miejscach. Warto dodać, że najczęściej wina mszalne mają raczej smak mdławy i mało wyrafinowany, są raczej bezbarwny. Obecnie w Polsce na mszy używa się zarówno win pochodzących z przykościelnych winnic, jak i trunku pochodzącego z innych krajów, np. Węgier lub Niemiec, a także z różnych miejsc kultu.
Zobacz także:
- Jak radzić sobie z kryzysem wiary? "Na szczytach się bywa, ale żyje się w dolinach"
- Archidiecezja oburzona klipem Luny. "Skojarzenia bluźniercze"
- Jest jednym z najmłodszych organistów w Polsce. "Chłopaki grali w piłkę, a on na keybordzie"
Autor: Adrian Adamczyk
Źródło zdjęcia głównego: pmmart/Getty Images