Tabletka "dzień po" w aptece. Program będzie kontynuowany?

leki
Tabletka "dzień po"
Źródło: Royalty-free/GettyImages
Program pilotażowy opieki farmaceutycznej w zakresie zdrowia reprodukcyjnego, uruchomiony został 1 maja 2024 roku. Z danych Centrum e-Zdrowia wynika, że tylko w 2025 roku w aptekach wystawiono blisko 53 tysiące recept na antykoncepcję awaryjną, najczęściej dla kobiet w wieku 19-40 lat. Choć program początkowo miał obowiązywać przez 25 miesięcy, jego skuteczność sprawiła, że Ministerstwo Zdrowia planuje jego przedłużenie nawet o kolejne dwa lata.

Pilotaż recept farmaceutycznych będzie kontynuowany? Zapowiedź resortu zdrowia

Podczas ubiegłotygodniowego Kongresu Wyzwań Zdrowotnych w Katowicach przedstawiciele Ministerstwa Zdrowia zapowiedzieli działania mające na celu przedłużenie programu pilotażowego dotyczącego recept farmaceutycznych na antykoncepcję awaryjną. Resort podkreślił, że rozpoczęto już przygotowania do uruchomienia odpowiednich procedur legislacyjnych, które umożliwią kontynuację inicjatywy.

- Będziemy uruchamiać procedurę przedłużania pilotażu. Jest to związane z uruchomieniem procedury legislacyjnej. Przy jego wprowadzaniu otoczenie polityczne miało duży wpływ, wiemy, w jakim systemie te leki powinny być wydawane. Jeśli zaś chodzi o tę potrzebę, to farmaceuci rzeczywiście stanęli na wysokości zadania. W pilotażu brało udział 13 procent aptek, które są w Polsce. Na realizację wydano 2 miliony złotych. To niewielka kwota, a potrzeba została zaspokojona. Na ile pilotaż będzie przedłużony? Pewnie na rok lub dwa - zapowiedział podczas panelu poświęconego roli aptek i farmaceutów w systemie ochrony zdrowia Mateusz Oczkowski, dyrektor Departamentu Polityki Lekowej i Farmacji w MZ.

Pilotaż został wprowadzony jako rozwiązanie tymczasowe po tym, jak w marcu 2024 roku zawetowana została ustawa zakładająca dostęp do antykoncepcji awaryjnej bez recepty dla osób powyżej 15. roku życia. Nowe rozwiązanie miało umożliwić pacjentkom uzyskanie recepty bezpośrednio w aptece, stanowiąc alternatywę wobec wcześniejszych zmian legislacyjnych dotyczących kategorii dostępności wybranego preparatu.

Andrzej Duda uzasadniał swoje weto wobec ustawy dotyczącej dostępu do antykoncepcji awaryjnej bez recepty, wskazując, że w trakcie prac legislacyjnych nie przedstawiono jego zdaniem wystarczających i przekonujących argumentów przemawiających za udostępnieniem takich preparatów osobom niepełnoletnim bez konieczności uzyskania recepty.

Prezydent podkreślał również, że rozwiązanie "wydaje się nie dostrzegać, a wręcz całkowicie pomijać, rolę oraz funkcję rodziców i opiekunów dziecka, wypełnianą na etapie dorastania i kształtowania się człowieka".

Tabletka "dzień po" w aptece bez recepty

Opracowany przez Ministerstwo Zdrowia i realizowany przez Narodowy Fundusz Zdrowia program pilotażowy w aptekach umożliwia uzyskanie antykoncepcji awaryjnej bezpośrednio u farmaceuty. W ramach tzw. usługi farmaceutycznej tabletkę "dzień po" może otrzymać pacjentka od 15. roku życia w aptece uczestniczącej w programie. Farmaceuta przeprowadza z nią wywiad zdrowotny i na tej podstawie wystawia receptę. W przeciwieństwie do sytuacji, gdy receptę wystawia lekarz, w tym przypadku nie jest wymagana obecność ani zgoda opiekuna prawnego osoby niepełnoletniej.

- Pilotaż był wprowadzony w dość wysokich dla farmaceutów emocjach, trochę uwikłany politycznie, a dla nas pacjenci są apolityczni. Zdrowie nie powinno mieć barw politycznych. Jestem dumna z tego pilotażu. Wielu osobom otworzyło to myślenie, że recepta farmaceutyczna faktycznie jest stosowana w ratowaniu zdrowia. Są apteki, które wykonują ten pilotaż zgodnie z zasadami, są takie, które wystawiają te recepty komercyjnie. Spotykam młode kobiety, które dzięki temu programowi dowiedziały się, jaką rolę w ochronie zdrowia pełni farmaceuta. To osoby relatywnie młode, które jeszcze nie chorują i przy tym świadczeniu spotkały się z możliwościami farmaceuty i bardzo to doceniły - podkreślała w Katowicach Agnieszka Anczykowska, członkini Naczelnej Rady Aptekarskiej i Prezydium Kaliskiej Okręgowej Rady Aptekarskiej.

Z danych CeZ wynika, że 69 procent wystawionych w 2025 roku recept dotyczyło kobiet w wieku 19-40 lat. Najliczniejszą grupą były pacjentki między 19. a 25. rokiem życia - w tej kategorii wystawiono 15 163 recepty. Niewiele mniej przypadło na kobiety w wieku 31-40 lat - 14 323 recepty. Zdecydowanie rzadziej po tabletkę "dzień po" sięgały osoby bardzo młode. W całym 2025 roku w grupie poniżej 15. roku życia wystawiono 261 recept, a dla kobiet w wieku 16-19 lat - 4623 recepty.

Więcej przeczytasz na tvn24.pl

Zobacz także: