Po 15 latach zatrzymano domniemanego zabójcę 13-letniej Izy. "Cud się chyba wydarzył"

Uwaga! TVN. Zabójstwo 13-letniej Izy. Michał S. zatrzymany po 15 latach
Uwaga! TVN. Zabójstwo 13-letniej Izy. Michał S. zatrzymany po 15 latach
Źródło zdj. gł.: Uwaga! TVN
Dodaj do preferowanych źródeł w Google
Brutalne zabójstwo 13-letniej Izy Strzałkowskiej z Gdyni było dla całego Trójmiasta nierozwiązaną zagadką. Nastolatkę napadnięto i zamordowano zaledwie 300 metrów od domu. Po 15 latach dzięki badaniom DNA i pracy genealogów udało się zatrzymać domniemanego sprawcę. Reportaż programu Uwaga! TVN.

"23 sierpnia, wtorek, 2011 roku. Stała się rzecz okropna. Nasza Iza została zamordowana. Wiadomo tylko, że szła odprowadzić koleżankę na przystanek. Autobus odjechał o 20:20 i Iza szła do domu. Jednak nie doszła, bo ktoś napadł ją na tle seksualnym" – napisała Gabi, przyjaciółka 13-letniej Izy Strzałkowskiej, w pamiętniku w 2011 roku.

- Nadal nie dociera do mnie to, że Izy nie ma już tu z nami – przyznaje Gabi.

Uwaga! TVN. 13-letnia Iza Strzałkowska została zamordowana

- Iza szła z przystanku w kierunku swojego domu, który jest tutaj nieopodal. To jest ostatnia prosta – opowiada przyjaciółka nastolatki. I dodaje: - Co tutaj się dokładnie wydarzyło, to chyba wie tylko jedna osoba, ale tutaj znalazła ją jej mama.

- Doskonale pamiętam ten wieczór. Byłem w domu i robiłem coś w ogrodzie. Tego dnia była u niej koleżanka. Kręciły się przy domu, a potem poleciały na boisko. I tyle ją wiedzieliśmy - mówi Sławomir Strzałkowski, ojciec Izy.

- Iza miała wrócić do domu najpóźniej o 20:30, więc żona powiedziała: "Idę zobaczyć przejście, którym zawsze chodziła". Na skraju łąki zobaczyła jej but, a w koleinie, którą zostawił samochód ciężarowy, zobaczyła ciało Izy. Wtedy zaczęła do mnie krzyczeć – opowiada ojciec dziewczynki.

950 świadków, 715 potencjalnych podejrzanych

Mijały lata, a zabójca był nieuchwytny. Sprawa nikomu nie dawała spokoju. Wiele osób nie mogło się pogodzić, że morderca Izy Strzałkowskiej jest na wolności i być może żyje niedaleko miejsca zbrodni.

- Dochodzi do przesłuchania bodajże 950 świadków. Wykonano 150 ekspertyz: biologiczne, daktyloskopijne. Wszystko prowadziło donikąd - mówi prok. Mariusz Marciniak, rzecznik prasowy Prokuratury Regionalnej w Gdańsku.

- W śledztwie wytypowano 715 osób jako potencjalnych podejrzanych, ale przełomu zasadniczego to nie przyniosło, nie doprowadziło do wykrycia sprawcy. W 2023 roku, niemal po dwóch latach śledztwa, wydano postanowienie o umorzeniu śledztwa wobec niewykrycia sprawcy – dodaje prok. Marciniak.

Po 13 latach od umorzenia pojawia się jednak nadzieja na zidentyfikowanie sprawcy. Prokuratura sięga po najnowsze metody oparte na DNA. W sprawę zaangażowano policyjny zespół Archiwum X oraz biegłych od genetyki.

Zabójca Izy Strzałkowskiej zatrzymany po 15 latach?

Po 15 latach od zabójstwa następuje przełom. Policjanci z Archiwum X zatrzymują 37-letniego Michała S.

- Osoba ta nie przewijała się w materiałach operacyjnych prowadzonej sprawy aż do momentu wytypowania go - mówi funkcjonariusz Archiwum X.

- Nie stawiał oporu. Nie sprawiał też wyrażenia osoby zaskoczonej, nie pytał, dlaczego do niego przyszliśmy. Jakby wiedział, dlaczego go zatrzymaliśmy. Sam oznajmił: "Spodziewałem się, że ten dzień kiedyś nadejdzie" – dodaje.

DNA, genetyka i genealogia

Pracownia Genetyki Sądowej Uniwersytetu Medycznego w Gdańsku. To tu profesor Ryszard Pawłowski, mimo umorzenia sprawy, postanowił zachować próbki DNA pobrane z ciała Izy Strzałkowskiej.

- Rozpoczęliśmy badania DNA techniką PCR w 1992 roku i wtedy badania nie dały wyników, ale szybko zauważyłem, w jak nieprawdopodobnie szybkim tempie rozwija się genetyka sądowa. Zdałem sobie sprawę, że przecież za jakiś czas będzie można na podstawie tego pozostawionego DNA uzyskać informacje pozwalające na identyfikację sprawców – opowiada prof. Ryszard Pawłowski.

Zachowane DNA sprawcy porównano z milionami kodów DNA zebranych w dwóch amerykańskich bazach i znaleziono przodka Michała S.

Specjalny zespół pod kierunkiem genealożki genetycznej Marty Soboty wspólnie z Archiwum X przez dwa lata budował drzewa genealogiczne i pokrewieństwa wytypowanej osoby. Na końcu znajdował się Michał S.

- Trzeba było zbudować bardzo wiele dużych drzew genealogicznych. W sumie w tym drzewie genealogicznym, na którym pracowaliśmy, było prawie 10 tys. osób – mówi Marta Sobota, genealożka genetyczna.

- Na postawie DNA, ale też informacji, na których chromosomach i na których ich segmentach, jest wspólne DNA, określaliśmy stopień pokrewieństwa. Powiedzmy, że mamy dwóch krewnych, którzy mają wspólne DNA ze sprawcą i między sobą. Wtedy znajdujemy wspólnych przodków tych osób i wiemy, że to są również przodkowie sprawcy. Potrzebujemy znaleźć wiele takich punktów zaczepienia – opowiada ekspertka.

- Analizowaliśmy drzewa genealogiczne kilkudziesięciu osób, ale na końcowym etapie kluczowych było kilka osób, które połączyły nam te różne drzewa genealogiczne – dodaje Marta Sobota.

Jak wyglądał moment, kiedy analitycy dotarli do ostatniej osoby – potencjalnego zabójcy?

- Było dużo emocji, ale i dużo ulgi. Te poszukiwania trwały prawie dwa lata i bardzo długo nie mogliśmy nic połączyć. To była koronkowa praca, która w końcu przyniosła efekt – mówi genealożka.

Kim jest Michał S.?

Kim jest domniemany sprawca? Gdzie mieszkał po dokonaniu zabójstwa? Okazuje się, że dziś to mąż i ojciec dwójki dzieci, udzielający się w mediach społecznościowych, prowadzący sportowy tryb życia.

Docieramy do jego kolegi, który dobrze go zna.

- To był ogromny szok, kompletnie to do niego nie pasowało – przyznaje znajomy Michała S.

- On miał ksywkę Joker. Prawdopodobnie dlatego, że miał bardzo szeroki uśmiech. To był taki uśmiech na pokaz. To była osoba, która wtedy wyznawała wartości chrześcijańskie, ponieważ była w ZHR-ze, gdzie te wartości były bardzo ważne – opowiada mężczyzna.

Śmierć Izy zniszczyła rodzinę

Jak ojciec Izy zareagował na wieść o tym, że doszło do zatrzymania?

- To było dziwne uczucie, ale jakby kawałek cegły spadł mi z serca – mówi pan Sławomir.

- Jak popatrzyłem na jego zdjęcie i dowiedziałem się, że miał rodzinę, to pomyślałem sobie, że ja też miałem kiedyś pełną rodzinę. Rodzinę, którą "to coś" 15 lat temu zniszczyło. "To coś", bo to nie jest człowiek – mówi mężczyzna.

Ojciec Izy prowadzi dziś sklep, którym wcześniej zajmowała się jego żona. Na zapleczu stoją zdjęcia córki i matki – obie już nie żyją.

- Gdyby Iza żyła, miałaby dziś 28 lat. Nie mam pojęcia, kim by była i czym by się zajmowała, ale kochała sport – mówi mężczyzna.

- Po śmierci Izy, żona przez pół roku chodziła nieprzytomna – przyznaje pan Sławomir.

- Jej mama już nigdy się z tego nie podniosła. Załamała się i wydaje mi się, że wszystkich od siebie odsunęła. Była bardzo skupiona na odejściu córki. W pewnym momencie wytchnienie dała jej wiara, ale myślę, że nigdy nie była już taka jak kiedyś – dodaje Gabi, przyjaciółka Izy.

- Są teraz razem – mówi pan Sławomir. I dodaje: - Czasem czuję przy sobie ich obecność. Czasem czuję zapach perfum. Może to jest dziwne, ale czasami tak jest, że się przypominają.

"Straciłam nadzieję, ale zdarzył się cud"

- Staraliśmy się rozwiązać tę zagadkę dla Izy Strzałkowskiej, dla tej 13-letniej dziewczynki, która wtedy straciła życie. Mimo że Izie życia to nie przywróci, mam nadzieję, że da chociaż odrobinę spokoju jej rodzinie, ojcu, babci, bratu, jej bliskim – mówi Marta Sobota, genealożka genetyczna.

- To jest ogromna satysfakcja, bo to są te chwile w naszej pracy, które przynoszą radość i czujemy, że ta praca nie poszła na marne – mówi prof. Ryszard Pawłowski, kierownik Pracowni Genetyki Sądowej przy Zakładzie Medycyny Sądowej Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego.

- Rok temu straciłam nadzieję, że kiedykolwiek dowiemy się, kto zamordował Izę. Bardzo tego chciałam, ale wydawało mi się, że musiałby się zdarzyć cud. No i ten cud się chyba wydarzył – dodaje Gabi, przyjaciółka Izy.

Wszystkie reportaże Uwagi! można obejrzeć w Player.pl >>>

Zobacz także:

Źródło: Uwaga! TVN
Autorka/Autor: as/dc
Reporter: Jakub Dreczka