- Kiedy wypadają pełnie Księżyca w tym roku.
- Kiedy będą spadające gwiazdy w 2026 roku.
- Kiedy i gdzie wystąpią zaćmienia - Księżyca i Słońca.
- Inne niezwykłe zjawiska, które warto obserwować w 2026.
Dalsza część artykułu znajduje się pod materiałem wideo
Superksiężyce i pełnie w 2026 roku
Zazwyczaj w ciągu roku można zaobserwować 12 pełni Księżyca, czyli jedną w każdym miesiącu. W 2026 roku nastąpi jednak wyjątek - pojawi się 13 pełni, z czego dwie przypadną na maj.
Druga pełnia w tym samym miesiącu określana jest mianem "niebieskiej pełni".
Pełnia Księżyca występuje średnio co 29 dni, natomiast miesiące kalendarzowe trwają zwykle 30 lub 31 dni. Z tego powodu cykl księżycowy i kalendarzowy nie są ze sobą idealnie zsynchronizowane, co sprawia, że "niebieska pełnia" pojawia się średnio raz na dwa i pół roku.
Po styczniowym superksiężycu kolejne dwa zjawiska tego typu będzie można zobaczyć w listopadzie i grudniu. Średnio Księżyc znajduje się w odległości około 384 472 km od Ziemi, jednak grudniowy superksiężyc będzie najbardziej zbliżony w całym roku - około 356 740 km od naszej planety, jak podaje EarthSky.
Kiedy dokładnie wystąpią pełnie?
- 1 lutego: Księżyc śnieżny
- 3 marca: Księżyc Robaczy
- 1 kwietnia: Różowy Księżyc
- 1 maja: Księżyc Kwiatów
- 31 maja: Niebieski Księżyc
- 29 czerwca: Księżyc truskawkowy
- 29 lipca: Księżyc kozłów
- 28 sierpnia: Księżyc Jesiotra
- 26 września: Księżyc Żniwiarzy
- 26 października: Księżyc Łowców
- 24 listopada: Księżyc bobra
- 23 grudnia: Zimny Księżyc
Deszcze meteorów w 2026
Po maksimum roju Kwadrantydów na początku stycznia obserwatorzy nieba będą musieli poczekać do kwietnia na pojawienie się Lirydów.
Kiedy w 2026 pojawią się spadające gwiazdy?
- Lyridy: 21-22 kwietnia
- Eta Akwarydy: 5-6 maja
- Akwarydy Południowej Delty: 30-31 lipca
- Alfa Capricornidy: 30-31 lipca
- Perseidy: 12-13 sierpnia
- Orionidy: 21-22 października
- Taurydy Południowe: 4-5 listopada
- Północne Taurydy: 11-12 listopada
- Leonidy: 16-17 listopada
- Geminidy: 13-14 grudnia
- Ursydzi: 21-22 grudnia
Powyższe terminy to prognozowane szczyty poszczególnych rojów, kiedy spadających gwiazd będzie najwięcej. To oznacza, że również w dniach poprzedzających i następujących po szczycie, wciąż będzie można obserwować meteory, chociaż w mniejszym natężeniu. Perseidy oraz Geminidy zapowiadają się jako najbardziej aktywne roje meteorów w tym roku. Prognozy wskazują, że Perseidy osiągną maksimum swojej aktywności bez zakłóceń ze strony blasku Księżyca.
Zaćmienie słońca w 2026 roku
NASA zapowiada, że w tym roku miłośnicy zjawisk astronomicznych będą mogli obserwować dwa wyjątkowe zaćmienia Słońca oraz dwa zaćmienia Księżyca.
17 lutego nad obszarem Antarktydy pojawi się obrączkowe zaćmienie Słońca. Tego rodzaju zjawisko ma miejsce, gdy Księżyc znajduje się w pobliżu najdalszego punktu swojej orbity od Ziemi i przechodzi pomiędzy nią a Słońcem. W takiej sytuacji nie jest on w stanie całkowicie przesłonić tarczy słonecznej, co prowadzi do powstania charakterystycznego "pierścienia ognia" - jasnej obwódki światła wokół cienia Księżyca. Częściowe zaćmienie w formie półksiężyca będzie można natomiast obserwować z terenów Antarktydy, Afryki oraz Ameryki.
Pełne zaćmienie Słońca będzie widoczne 12 sierpnia w Grenlandii, na Islandii, w Hiszpanii, Rosji oraz w niektórych rejonach Portugalii. Mieszkańcy Europy, Afryki i Ameryki Północnej będą mogli natomiast dostrzec jedynie jego częściową fazę.
Zaćmienie Księżyca w 2026 roku
3 marca na nocnym niebie będzie widoczne całkowite zaćmienie Księżyca, które będzie można obserwować w Azji, Australii, na wyspach Pacyfiku oraz w obu Amerykach.
Zjawisko to może mieć miejsce jedynie podczas pełni, gdy Słońce, Ziemia i Księżyc ustawiają się w jednej linii, a Księżyc wchodzi w cień rzucany przez Ziemię. W takiej sytuacji Ziemia tworzy dwa rodzaje cienia: jaśniejszy półcień (penumbrę) oraz ciemniejszy cień właściwy - umbrę.
Natomiast w nocy z 27 na 28 sierpnia będzie można zaobserwować częściowe zaćmienie Księżyca, widoczne w obu Amerykach, Europie, Afryce i zachodniej części Azji. Tego typu zaćmienie występuje, gdy wspomniane ciała niebieskie nie są idealnie ustawione w jednej linii, przez co jedynie fragment Księżyca znajduje się w cieniu Ziemi.
Parady planet w 2026 roku
W lutym na nocnym niebie będzie można podziwiać niezwykłe zjawisko - jednoczesne pojawienie się sześciu planet. Jak podaje portal EarthSky, Saturn znajdzie się nisko nad horyzontem, natomiast Wenus i Merkury ukażą się tuż po zachodzie słońca. W pobliżu Saturna widoczny będzie również Neptun, jednak do jego obserwacji potrzebny będzie teleskop lub lornetka. Uran pojawi się w sąsiedztwie Księżyca 23 lutego i także wymagać będzie sprzętu optycznego do dostrzeżenia. Jasny Jowisz będzie można zobaczyć wczesnym wieczorem na wschodnim niebie, a 26 lutego znajdzie się on blisko Księżyca.
19 maja, po zmierzchu, sierp Księżyca rozbłyśnie między Wenus a Jowiszem. Na początku czerwca obie te planety zbliżą się do siebie na niebie - choć w rzeczywistości dzieli je znaczna odległość w przestrzeni kosmicznej. 8 i 9 czerwca będą wyglądały, jakby zamieniały się miejscami, tworząc wrażenie podwójnej planety. Kilka dni później Wenus ukaże się nad wschodzącym Księżycem, a niżej widoczne będą Jowisz i Merkury.
Jesienią czeka nas kolejne ciekawe zjawisko - 6 października Księżyc i Jowisz pojawią się tak blisko siebie, że z niektórych miejsc w Ameryce Północnej Księżyc na krótko przesłoni Jowisza.
Przed świtem 16 listopada na wschodzie zobaczymy czerwony blask Marsa w pobliżu Jowisza, a 4 grudnia sierp Księżyca spotka się z jasną Wenus, podczas gdy Jowisz i Mars stworzą kolejny efektowny duet na niebie.
Zobacz także:
- Czy w Ziemię może uderzyć asteroida? "Jesteśmy w stanie bardzo precyzyjnie to ocenić"
- Czy jesteśmy w stanie ocalić Ziemię przed asteroidami? Misja DART zakończona sukcesem. Zobacz zdjęcia
- Naukowcy z NASA odkryli masywną egzoplanetę. Jest "Hulkiem" wśród superziem
Autorka/Autor: Teofila Siewko
Źródło: edition.cnn.com
Źródło zdjęcia głównego: kevron2001/Getty Images