Dalsza część artykułu znajduje się pod materiałem wideo
- Fajerwerki stanowią niedoceniane zagrożenie dla zdrowia publicznego - ostrzegają amerykańscy eksperci na łamach czasopisma "The BMJ".
- Liczba obrażeń związanych z fajerwerkami rośnie, szczególnie wśród młodych mężczyzn. W Los Angeles odnotowano wzrost takich urazów o 142 proc. między 2015 a 2021 rokiem.
- Eksperci apelują o zaostrzenie przepisów, rozwój kampanii edukacyjnych i promowanie publicznych pokazów jako bezpieczniejszej alternatywy dla prywatnego używania fajerwerków.
Fajerwerki a utrata wzroku czy amputacja palców
Jak wyjaśnia dr Indira Subramanian i jej współpracownicy Z University of California - Los Angeles (UCLA, USA), obrażenia spowodowane przez fajerwerki są na świecie jedną z głównych przyczyn utraty wzroku oraz kończyn, przy czym problem ten dotyka w dużej mierze społeczności już wcześniej marginalizowane.
Przykładowo w Wielkiej Brytanii w 2017 roku do szpitalnych oddziałów ratunkowych w Anglii trafiło blisko 4500 osób z urazami wywołanymi przez fajerwerki – to dwukrotnie więcej niż w latach 2009–2010. Z kolei badanie przeprowadzone w centrum urazowym w Los Angeles wykazało, że liczba takich obrażeń wzrosła o 142 proc. – z 0,19 na 100 000 osób w 2015 roku do 0,66 w 2021 roku. Problem dotyczył głównie młodych mężczyzn w wieku 15–34 lat. Do typowych urazów należały oparzenia, uszkodzenia oczu oraz amputacje palców; 79 proc. poszkodowanych wymagało interwencji chirurgicznej.
Fajerwerki przyczyną urazów oczu
Według badań opublikowanych w "Indian Journal of Ophthalmology", w Indiach podczas święta Diwali fajerwerki odpowiadają za blisko 20 proc. urazów narządu wzroku. Obrażenia oczu spowodowane przez materiały pirotechniczne prowadzą do całkowitej ślepoty u 15 proc. pacjentów – najczęściej dotyczy to chłopców mieszkających na terenach wiejskich.
Pożary, zanieczyszczenie i zatrucia metalami ciężkimi
Negatywne skutki używania fajerwerków obejmują również pożary, znaczne zanieczyszczenie powietrza i hałas, ryzyko zatrucia metalami ciężkimi, oparzenia skóry oraz uszkodzenia dróg oddechowych. W krajach o niskim i średnim dochodzie, gdzie wytwarza się fajerwerki, dochodzi również do wypadków śmiertelnych wśród pracowników zajmujących się ich produkcją.
Potrzebne rygorystyczne regulacje i edukacja
Zdaniem autorów konieczne jest wprowadzenie bardziej rygorystycznych regulacji oraz długofalowe kampanie edukacyjne, które zapobiegłyby tragicznym, a jednocześnie całkowicie możliwym do uniknięcia urazom.
Globalne działania na rzecz bezpieczeństwa
Niektóre państwa – m.in. Holandia, Irlandia, Chile i Australia – wprowadziły zakaz używania fajerwerków przez osoby prywatne. Jednak w wielu innych krajach, w tym w Indiach, Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych, gdzie takie zakazy nie obowiązują, istnieje pilna potrzeba edukacji oraz wprowadzenia odpowiednich regulacji prawnych. W Stanach Zjednoczonych sprzedaż fajerwerków przeznaczonych do użytku prywatnego wzrosła ponad dwukrotnie – z 1 miliarda dolarów w 2019 roku do 2,3 miliarda dolarów w 2025 roku. Przepisy dotyczące materiałów pirotechnicznych różnią się w zależności od stanu i kraju; w niektórych miejscach z biegiem czasu stały się one mniej restrykcyjne, mimo że badania wskazują, iż urazy spowodowane fajerwerkami występują częściej w stanach o łagodniejszych regulacjach.
Konieczne są globalne działania na rzecz lepszego gromadzenia danych, zaostrzenia regulacji oraz poprawy bezpieczeństwa publicznego w kontekście używania fajerwerków i związanych z nimi urazów. Organizacje medyczne i instytucje zdrowia publicznego powinny zachęcać do uczestnictwa w pokazach publicznych, zamiast samodzielnego używania materiałów pirotechnicznych w domu – piszą autorzy publikacji. Skutecznym rozwiązaniem mogłoby być również umieszczanie na opakowaniach fajerwerków ostrzeżeń z drastycznymi ilustracjami urazów – na wzór oznaczeń stosowanych na wyrobach tytoniowych.
Kampanie skierowane do dzieci i młodzieży
Kluczowe znaczenie mają także kampanie na rzecz ograniczania szkód, skierowane do uczniów szkół podstawowych i średnich. Wykorzystanie w nich historii oraz wizerunków osób, których życie zostało naznaczone skutkami wypadków, pozwala ostrzec przed realnymi konsekwencjami nieprawidłowego obchodzenia się z fajerwerkami – dodają eksperci.
Zobacz także:
- Jak bezpiecznie obchodzić się z fajerwerkami? "To jest bardzo duży uraz, momentalny"
- Czy wiesz, jak legalnie puszczać fajerwerki? Za złamanie prawa grozi nawet 5 tysięcy złotych kary
- Niebezpieczne zabawy z fajerwerkami. "Tragiczne w konsekwencjach"