Zaraza ogniowa gruszy i jabłoni - przyczyny i objawy. Jak ją zwalczyć?

Jabłoń
Zaraza ogniowa gruszy i jabłoni. Jak ją zwalczyć? Praktyczne porady
Źródło zdj. gł.: Bowonpat Sakaew/GettyImages
Dodaj do preferowanych źródeł w Google
Zaraza ogniowa to jedna z często występujących chorób, dotykająca różne gatunki drzew. Najczęściej pojawia się na jabłoni i gruszy, powodując poważne uszkodzenia, a w poważnych przypadkach nawet zniszczenie całego sadu. Jakie są przyczyny, objawy i sposoby zwalczania zarazy ogniowej?
Artykuł w skrócie:
  • Zaraza ogniowa gruszy i jabłoni - przyczyny występowania choroby.
  • Zaraza ogniowa - jakie objawy świadczą o chorobie?
  • Zwalczanie zarazy ogniowej.

Dalsza część artykułu pod materiałem wideo

Kiedy z działki znikają kwiaty, warzywa i owoce. Jak chronić się przed ogrodowymi kradzieżami?
Działkowcy kontra ogrodowi złodzieje
Źródło: Dzień Dobry TVN

Zaraza ogniowa, nazywana również ognistą, jest niezwykle niebezpieczną chorobą, atakuje głównie drzewa owocowe. Na terenie całej Europy odnotowuje się poważne straty uprawne powodowane właśnie tą chorobą. Nieleczona zaraza ogniowa szybko rozprzestrzenia się na sąsiadujące z chorą rośliną drzewa, porażając coraz to większy obszar.

Choroba ma podłoże bakteryjne, wywołuje ją patogen Erwinia amylovora, który atakuje wszystkie nadziemne części rośliny. W państwach należących do Unii Europejskiej funkcjonuje prawo nakazujące zwalczanie tej bakterii, jeśli występuje ona na materiale rozmnożeniowym roślin owocowych stanowiących pokarm dla ludzi. Zaraza ogniowa najczęściej atakuje czysty gatunek oraz wszelkie odmiany gruszy i jabłoni. Zdarza się, że objawy rozprzestrzeniającej się bakterii są widoczne także na wiśni, świdośliwie oraz na malinach. Najbardziej narażone są rośliny kwitnące, szczególnie w okresie najszybszego namnażania się bakterii, czyli gdy temperatura powietrza sięga 20–24℃.

Zaraza ogniowa gruszy i jabłoni - przyczyny występowania choroby

Zaraza ogniowa gruszy i jabłoni wywoływana jest przez bakterię, która wyjątkowo szybko rozwija się w czasie, gdy występuje podwyższona wilgotność powietrza. W sprzyjających warunkach jej populacja może zwiększyć się nawet dwukrotnie w ciągu zaledwie kilku godzin. Z obserwacji wynika, że zaraza ogniowa znacznie częściej pojawia się w gęsto sadzonych sadach, a także w tych miejscach, w których w bezpośrednim towarzystwie drzew owocowych znajdują się rośliny żywicielskie, takie jak irgi oraz głogi.

Zaraza ogniowa - jakie objawy świadczą o chorobie?

Zaraza ogniowa jabłoni i gruszy stopniowo poraża wszystkie nadziemne części drzew. Pierwsze objawy są widoczne już wczesną wiosną, kiedy to rozpoczyna się okres kwitnienia roślin. Porażone chorobą drzewa wytwarzają duże kwiaty, które w krótkim czasie zaczynają więdnąć i przebarwiać się na ciemnobrunatny kolor. Nieusuwane kwiatostany mogą utrzymywać się na drzewie nawet przez kilka miesięcy.

Kolejnym widocznym etapem zainfekowania drzewa przez bakterię są pojawiające się na liściach ciemne plamy. Początkowe mają one niewielkie rozmiary, z czasem jednak rozrastają się na całą powierzchnię liścia. W przypadku zarazy ogniowej jabłoni obserwuje się całkowite przebarwienie liści w brązowy odcień, liście gruszy zaś w krótkim czasie stają się prawie czarne. Następnie wszystkie zwijają się i, podobnie jak kwiaty, pozostają na drzewie aż do późnej jesieni.

Bakteria atakuje także młode pędy oraz związki owoców, na których pojawiają się ciemnozielone, szybko brunatniejące plamy. Na twardych częściach roślin, takich jak konary czy gałęzie, często powstają zgorzele, którym nierzadko towarzyszą także wycieki bakteryjne.

Roślina niszczona jest przez bakterię stopniowo, począwszy od najmłodszych i najwyżej położonych części. Już po zauważeniu pierwszych objawów należy podjąć kroki mające na celu zwalczenie zarazy ognistej.

Zwalczanie zarazy ogniowej

Według unijnego prawa zaraza ogniowa podlega obowiązkowej kwarantannie. W ramach profilaktyki zalecana jest regularna lustracja roślin, przynajmniej 2 tygodnie przed początkiem okresu kwitnienia. Warto usunąć także wszelkie rośliny żywicielskie, które rosną w bezpośrednim towarzystwie sadów. Dobrym środkiem zapobiegającym pojawieniu się zarazy ogniowej jest opryskiwanie roślin fungicydami, które ograniczają rozwój bakterii. Zazwyczaj są to preparaty o wysokiej zawartości miedzi. W miejscach, w których ryzyko wystąpienia choroby jest większe, należy zadbać o utrzymanie poziomu pH gleby na poziomie nieprzekraczającym 5,5. W okresie kwitnienia jabłoni i gruszy zaleca się ograniczenie stosowania nawozów azotowych, przyczyniają się bowiem do intensywnego wzrostu rośliny i jej wzmożonego kwitnienia, a tym samym stwarzają bakterii idealne warunki do ataku.

Zwalczanie zarazy ognistej można przeprowadzić na dwa sposoby. Metoda mechaniczna polega na wycięciu, a następnie spaleniu chorych roślin, w całości lub części. Wszystkie sprzęty, których używa się do przycinania, należy po takim zabiegu starannie zdezynfekować. Rany po cięciu trzeba zabezpieczyć specjalną pastą ochronną. Kolejna metoda walki z chorobą obejmuje wykorzystanie środków chemicznych zawierających streptomycynę oraz preparatów ograniczających wzrost rośliny, które jednocześnie przyspieszają i skracają jej kwitnienie, dzięki czemu na drzewie szybciej pojawiają się pąki wierzchołkowe.

Zobacz także:

Autorka/Autor: Adrian Adamczyk