Dalsza część tekstu pod wideo:
Początki koszykówki sięgają końca XX wieku. Wtedy to w mieście Springfield, na wschodzie Stanów Zjednoczonych, pewien nauczyciel i protestancki pastor zaproponowali zasady nowej gry. Pierwsze w historii kosze do koszykówki były w istocie koszami do zbierania brzoskwiń, które przymocowano do ścian sali gimnastycznej. Dziś transmisje meczów popularnej ligi NBA to olbrzymie komercyjne przedsięwzięcia, choć wiele frajdy i satysfakcji mają również zwykli fani sportu. Naukę warto rozpocząć od poznania podstawowych zasad gry w koszykówkę. Nieoceniona będzie też pomoc kogoś bardziej doświadczonego.
Zasady gry w koszykówkę – boisko i drużyny
Według zasad koszykówki boisko ma wymiary 28 m × 15 m, licząc od jego wewnętrznych krawędzi. Koło środkowe powinno mieć promień 1,8 m – taki sam jak półkola rzutów wolnych. Boisko jest podzielone linią środkową na połowy. Na każdej znajdują się prostokątne obszary ograniczone. Ich linii nie można przekraczać w trakcie rzutów wolnych. W tym obszarze mieści się też tzw. półkole bez szarży. Na każdej połowie boiska znajduje się też linia rzutów za trzy punkty.
W zależności od tego, z którego miejsca zostanie oddany celny rzut do kosza, zawodnik może zdobyć 2 lub 3 punkty. By poznać dokładne rozłożenie konkretnych linii na boisku oraz szczegółowe wymiary, warto skorzystać z grafik dostępnych w Internecie lub w książkach. Na boisku grają dwa zespoły po 5 zawodników. Jednak zasady koszykówki mówią, że ich liczba w trakcie gry może być mniejsza. Do takiej sytuacji dochodzi, gdy dany zawodnik sfauluje rywali pięciokrotnie.
Gracze mogą być również wymieniani. Wymiana dotyczy też sytuacji, gdy kontuzjowany zawodnik nie może kontynuować gry przez czas dłuższy niż 15 sekund. Zmiennik może wejść na boisko po zgodzie sędziego. Zawodników danej drużyny reprezentuje kapitan. Może on zwracać się do sędziów wtedy, gdy czas gry jest wstrzymany, a piłka „martwa” (najprościej mówiąc, w danym momencie nie jest używana do gry).
Czas w grze w koszykówkę
Według zasad w koszykówkę gra się 4 kwarty po 10 minut każda. Przerwy pomiędzy kwartami (i ewentualnymi dogrywkami) wynoszą po 2 minuty, dodatkowo przerwa między połowami trwa tyle, co w meczu piłki nożnej, czyli kwadrans. Rozgrywka zaczyna się od podrzucenia piłki w górę przez sędziego. Jeśli po planowym czasie gry nadal jest remis, to zawodnicy grają pięciominutowe dogrywki (do rozstrzygnięcia spotkania). Przed drugą połową drużyny zamieniają się stronami. Kwarty i mecz kończą się na sygnał zegara.
Przebieg gry w koszykówkę – zasady
Według zasad gry w kosza rozgrywka rozpoczyna się od rzutu sędziowskiego w polu środkowym. Walczą o nią zawodnicy przeciwnych drużyn. Rzut sędziowski stosuje się też np. w przypadkach, gdy sędzia ma wątpliwości, na czyją niekorzyść był aut, gdy piłka była „przetrzymana” (czyli przeciwnicy mocowali się o nią bez rozstrzygnięcia) lub utknęła pomiędzy koszem a tablicą. Piłka jest też wprowadzana do gry przez zawodnika wprowadzającego spoza obszaru boiska, możliwie blisko miejsca zatrzymania gry czy naruszenia jej zasad przez przeciwników. W trakcie meczu koszykówki piłką gra się wyłącznie rękoma, ale jej kontakt z nogą nie jest błędem, o ile jest przypadkowy. W grze chodzi oczywiście o umieszczenie piłki w koszu przeciwnej drużyny. Można to zrobić na 3 sposoby. Przez rzut do kosza, wsad i tzw. dobitkę.
Liczba punktów, jakie można zdobyć, wygląda następująco:
- 1 punkt za „kosz” z rzutu wolnego,
- 2 punkty za trafny rzut z pola rzutów za 2 punkty,
- 3 punkty za rzut trafiony do kosza z pola rzutów za 3 punkty.
Co istotne, jeśli rzut oddawany jest po skoku, punktacja naliczona zostaje z miejsca, w którym zawodnik oderwał się od ziemi. Zgodnie z zasadami gry w kosza wygrywa drużyna, która w czasie meczu zdobędzie więcej punktów. Z pojęć, które należy znać nie tylko w teorii, ale i podczas wchodzenia na boisko do kosza, warto wymienić tzw. kozłowanie oraz kroki. To właśnie odpowiednie kozłowanie oraz regulaminowe kroki są jedną z podstaw tej gry. Kozłowanie to przemieszczanie piłki przez rzucenie, odbijanie o podłogę, uderzanie, toczenie przez zawodnika posiadającego żywą piłkę. Tzw. kroki to nieregulaminowe poruszanie się gracza po boisku w czasie, gdy jest on w posiadaniu żywej piłki.
Obydwa zagadnienia są dość trudne do opisania słowami, więc przy nauce warto posiłkować się nagraniami wideo, a najlepiej skorzystać z porady trenera koszykówki lub osób, które już uprawiają ten sport. Warto też zapytać o zasady zachowania w półkolu podkoszowym – inaczej półkolu bez szarży, gdyż jest to strefa, w której obowiązują oddzielne, dość szczegółowe przepisy i regulaminowe ruchy zawodników.
Zobacz także:
- Młody Polak podbija amerykańską koszykówkę
- Polki wywalczyły brązowy medal na Mistrzostwach Europy
- Jeden z najzdolniejszych koszykarzy młodego pokolenia wkracza do gry. "Skupiam się tylko na jednym"