OLED - co to za technologia i czy warto z niej korzystać?

telewizor, pilot
OLED - czym wyróżnia się ten rodzaj matrycy?
Źródło: simpson33/Getty Images
Aby zrozumieć zasadę działania technologii OLED, należy zacząć od wyjaśnienia samego skrótu. Pochodzi on z języka angielskiego (organic light-emitting diode) i oznacza po prostu organiczną diodę elektroluminescencyjną. To właśnie dioda organiczna jest kluczowa dla całego systemu.

Początkowo technologię OLED wykorzystywano w różnego rodzaju wyświetlaczach i monitorach o niewielkiej przekątnej ekranu, głównie w telefonach lub laptopach. Obecnie dostępne są już telewizory, w których zastosowano technologię OLED. Właścicielem patentu tego systemu jest firma Kodak.

Dalsza część tekstu poniżej.

DD_20250602_ Kobiety_napisy
Technologia jest kobietą (napisy)
Źródło: Dzień Dobry TVN

Technologia OLED - jak to się zaczęło?

Początki technologii OLED sięgają 1989 roku. Wtedy to na Uniwersytecie Cambridge dokonano odkrycia zjawiska emisji światła na polimerze, a dokładnie na polifenylenowinylenie. To przełomowe odkrycie pozwoliło na wytwarzanie diod ze związków organicznych. Nowe modele okazały się smuklejsze niż wcześniej produkowane diody i znacznie lepiej nadawały się do produkcji wyświetlaczy czy monitorów.

Po raz pierwszy monitor OLED trafił do sprzedaży w 2004 roku - zastosowano go wówczas w palmtopach firmy Sony. Już trzy lat później ten sam producent zaprezentował pierwszy telewizor, którego ekran wykonano w technologii OLED. Później pojawiły się w sprzedaży smartfony, a także inne urządzenia mające niewielkie monitory. Na polskim rynku telewizor OLED pojawił się po raz pierwszy pod koniec 2013 roku. Jego cena wynosiła aż 40 tysięcy złotych. Pięć lat później koszt zakupu takiego sprzętu był już dziesięciokrotnie niższy.

LED i OLED - czym różnią się te technologie?

Chociaż nazwy tych systemów są podobne, to kryją się pod nimi zupełnie różne rozwiązania. Technologia LED polega na umieszczaniu diod LED na krawędziach lub z tyłu telewizora, aby podświetlały matryce LCD.

Tymczasem technologia OLED opiera się na diodach organicznych, z których każda niezależnie odpowiada za piksele. Szczególnie istotne jest to, że diody organiczne same przewodzą prąd i nie potrzebują dodatkowego źródła światła. Podczas pracy telewizora aktywowane są tylko te piksele, które mają przekazywać określony obraz, a pozostałe pozostają wygaszone. Sprawia to, że prezentowana na ekranie czerń wydaje się idealna. Przed diodami znajdują się specjalne filtry, których zadaniem jest zmiana światła na odpowiedni kolor. Dzięki temu na ekranie OLED wyświetla się bardzo dokładny i wyraźny obraz. Do głównych zalet technologii OLED zalicza się niezależne działanie każdej diody, a także niezwykłą smukłość ekranu.

Nieco innym rozwiązaniem jest system QLED. Litera Q oznacza tu technologię Quantum Dot. Pojawiające się w nazwie kropki kwantowe to nanokryształy, które montowane są między filtrami kolorów a ich podświetleniem. Dzięki temu można uzyskać wyrazistsze kolory. Telewizor z systemem QLED to po prostu nieco ulepszona wersja urządzenia LCD. Chociaż ten model nie zapewnia idealnego kontrastu kolorów, to w przypadku sprzętu z technologią QLED nie istnieje ryzyko wypalania ekranu.

Telewizor OLED - czy warto zdecydować się na taki zakup?

System OLED zapewnia jakość odbioru obrazu, jakiego nie da się uzyskać w technologii LCD lub w przypadku telewizorów plazmowych. Ekrany OLED cechują się wysokim kontrastem obrazu. Ich bardzo dużą zaletą jest zapewnienie szerokiego kąta widzenia, a także oddanie niemal idealnych barw i duża płynność obrazu. Pewną wadą – której nie mają klasyczne monitory LCD i telewizory plazmowe – jest niższej jakości odbiór w silnie nasłonecznionych pomieszczeniach.

Początkowo dużą wadą telewizorów produkowanych w technologii OLED był też stosunkowo krótki czas eksploatacji. Już po kilkuset godzinach użytkowania ekran stawał się jaśniejszy, a kolory traciły na wyrazistości. Obecnie problem ten udało się rozwiązać i sprzęt wykonany w tej technologii może pracować średnio 10 godzin dziennie nawet przez 30 lat. Po upływie tego czasu nie następuje gwałtowny spadek jakości odbioru. Diody z czasem jednak zaczynają świecić nieco mniej wyraźnie, przez co zmianie ulegają odcienie poszczególnych kolorów.

Innym problemem dotyczącym urządzeń OLED jest zjawisko wypalenia ekranu. Polega ono na tym, że po zmianie kanału na ekranie nadal pozostają widoczne ślady po wcześniejszych obrazach, które oglądaliśmy. Co gorsza, efekt ten nie znika i cały czas pozostaje widoczny podczas oglądania. Niestety to usterka, której nie można naprawić, w dodatku w takiej sytuacji sprzęt nie podlega warunkom gwarancji. Aby uniknąć zjawiska wypalenia ekranu, nie należy ustawiać na wiele godzin bardzo wysokiej jasności w telewizorze. Lepiej oglądać audycję w trybie dynamicznym. Jeśli tylko będziemy stosować się do tych wskazówek, problem nie powinien się pojawić.

Zobacz także: