Dalsza część artykułu znajduje się pod materiałem wideo
- Białe noce to zjawisko, podczas którego Słońce nie chowa się głęboko pod horyzontem, przez co niebo nocą pozostaje jasne, a zmierzch płynnie przechodzi w świt – występuje ono w okolicach przesilenia letniego.
- W Polsce białe noce można obserwować przede wszystkim w północnych regionach kraju – najwcześniej pojawiły się 9 maja w Jastrzębiej Górze i potrwają tam do 5 sierpnia; im dalej na południe, tym okres ich trwania jest krótszy.
- Choć białe noce utrudniają obserwację słabszych gwiazd i zjawisk astronomicznych, sprzyjają wieczornym spacerom i obserwacjom obłoków srebrzystych.
Białe noce w Polsce – kiedy można je obserwować i na czym polega to zjawisko?
Wielkimi krokami zbliżamy się do lata, a wraz z nim do jednego z najpiękniejszych i najbardziej charakterystycznych zjawisk na niebie – białych nocy. Jak przypomina Karol Wójcicki, popularyzator astronomii i autor profilu „Z głową w gwiazdach”, w niektórych regionach Polski można ich już doświadczać.
Pierwszym miejscem w kraju, gdzie w tym roku pojawiły się białe noce, jest Jastrzębia Góra w województwie pomorskim. Zjawisko rozpoczęło się tam 9 maja i potrwa aż do 5 sierpnia.
Czym są białe noce?
- To specyficzny czas w roku, gdy Słońce chowa się bardzo płytko pod horyzontem, przez co nocne niebo nigdy nie robi się całkowicie ciemne. Choć może kojarzyć nam się to bardziej z daleką północą, to jest to zjawisko typowe również dla naszych szerokości geograficznych. Występuje zawsze w okolicach letniego przesilenia – wyjaśnia Karol Wójcicki.
Popularyzator astronomii tłumaczy, że nocą astronomiczną nazywamy sytuację, gdy Słońce schodzi co najmniej 18 stopni poniżej północnego horyzontu.
– W okolicach przesilenia letniego ten warunek nie jest spełniany, dlatego noc zastępuje zmierzch, który płynnie przechodzi w świt. W skrajnych przypadkach (na przykład pod koniec czerwca na wybrzeżu Bałtyku) niebo nocą jest tak jasne, że pojawia się na nim tylko kilkanaście najjaśniejszych gwiazd – dodaje.
Gdzie i kiedy można je zaobserwować?
Zjawisko białych nocy nie ogranicza się wyłącznie do Jastrzębiej Góry. Już teraz mogą je obserwować mieszkańcy Gdańska, Gdyni i Szczecina. Z każdą kolejną nocą jasne niebo będzie obejmować coraz większy obszar kraju.
- Już za chwilę – 20 maja – białe noce zaczną się w Warszawie i potrwają aż do 24 lipca. Niedługo dotrą również do Łodzi czy Radomia, a pod koniec miesiąca – 25 maja – do Wrocławia i Lublina - informuje Wójcicki.
Zjawisko trwa tym dłużej, im dalej na północ się znajdujemy.
– Im bardziej na południe, tym czas trwania białych nocy jest krótszy. W Gdańsku czy Suwałkach jasne noce pozostaną aż do pierwszych dni sierpnia, podczas gdy w Krakowie i Katowicach, gdzie rozpoczną się około 1 czerwca, zakończą się już 12 lipca. Najkrócej białe noce trwają w Bieszczadach. W Ustrzykach Górnych rozpoczną się 9 czerwca i potrwają do 3 lipca – tłumaczy popularyzator astronomii.
Urok i ograniczenia białych nocy
Białe noce mają zarówno swoje zalety, jak i wady. Ograniczona ciemność sprawia, że trudniej jest obserwować słabsze gwiazdy, obiekty głębokiego nieba czy zorzę polarną. Z drugiej strony, jak zauważa Wójcicki, „możemy dłużej cieszyć się wieczornymi spacerami. To także świetny czas na obserwacje obłoków srebrzystych, które powinny zacząć pojawiać się już na przełomie miesiąca”.
Zjawisko białych nocy przypomina, że lato jest coraz bliżej. To wyjątkowy czas, gdy zmierzch płynnie przechodzi w świt, a niebo przez całą noc zachowuje delikatną poświatę. Dla miłośników astronomii to okres pełen uroku – choć nieco utrudnia patrzenie w gwiazdy, to jednocześnie pozwala cieszyć się niezwykłym widokiem jasnych, letnich nocy.
Więcej na TVN Meteo.
Zobacz także:
- Astronomiczne, kalendarzowe i meteorologiczne lato 2026. Kiedy się zaczyna?
- Co jemy w maju? Sprawdź, co przyrządzić z sezonowych, wiosennych warzyw
- Co pyli w maju? Sprawdź, jakich roślin unikać w tym miesiącu