Uwaga! TVN. Schrony w Polsce
Położony przy ulicy Starzyńskiego w Szczecinie schron był doskonale zachowanym obiektem. Miał blisko 90 pomieszczeń, zbiorniki na wodę, własny system zasilania, system filtracji powietrza. W 2023 roku został sprzedany przez władze miasta prywatnemu inwestorowi, który wyburzył już obiekt.
Dalsza część artykułu pod materiałem wideo.
Uwaga! TVN - zobacz materiały wideo z programu
- Potencjalny mieszkaniec nie miałby tam prawa wstępu. Dlatego że to był schron dowodzenia. On był dla organu dowodzenia - stwierdza Mirosław Pieczykolan z wydziału zarządzania kryzysowego i ochrony ludności Urzędu Miasta w Szczecinie.
- Inwestycja, którą wykona Calbud, pozwoli na wielokrotne zwiększenie takiej powierzchni. To będzie budowla ochronna - dodaje urzędnik.
Punkty schronienia - aplikacja gdziesieukryc.pl
Za kilka lat dowiemy się, co dokładnie zbuduje szczeciński deweloper. Tymczasem w całym kraju wyznaczane są kolejne punkty schronienia. Ich lokalizację znajdziemy w rządowej aplikacji gdziesieukryc.pl.
Jakich kryteriów użyto, by je wyznaczyć?
- Podstawowym warunkiem były masywne ściany. Najczęściej to ściany murowane czy też żelbetowe. Znaczenie ma również bezpieczeństwo wokół tego budynku - tłumaczy kpt. Wojciech Gralec z Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej.
O rządowej aplikacji rozmawialiśmy z Marcinem Wyrwałem z redakcji Onetu, który razem z nami przygotowywał reportaż o punktach schronienia w Polsce.
- Mamy trzy podstawowe typy schronień. Schron, czyli miejsce, które zabezpiecza nas przed uderzeniami dużych pocisków, jak i przed bronią chemiczną czy biologiczną, bo jest w nim właściwa filtracja. Mamy też tzw. ukrycia, które mniej więcej są takie jak schron, ale nie są hermetyczne. I mamy doraźne miejsca schronienia, które bronią nas przed bronią małokalibrową, przed jakimiś odłamkami - wyjaśnia Marcin Wyrwał.
- W aplikacji znalazły się tylko miejsca schronienia. A my mamy prawo, my musimy wiedzieć, co jest schronem, co jest ukryciem, co jest miejscem doraźnego schronienia - dodaje dziennikarz Onetu.
Lokalizacje punktów schronienia wskazywane przez aplikację są niekiedy zaskakujące. Jednym z punktów schronienia jest kręgielnia w centrum Gdańska.
- Wcześniej tu był bunkier. Za czasów II wojny światowej - usłyszeliśmy od jednej z pracownic kręgielni.
Wiele dawnych schronów dziś pełni inne funkcje, na przykład przestrzeń pod placem Solnym we Wrocławiu została zamieniona na muzeum.
- Obiekty są wcześniej sprawdzane organoleptycznie, czy są bezpieczne, jakie jest otoczenie tego obiektu, jakie jest wyposażenie, czy nie ma tam jakichś instalacji bądź składowanych materiałów, które mogą stwarzać zagrożenie. Są to najczęściej masywne garaże, przejścia podziemne i piwnice w obiektach - mówi kpt. Wojciech Gralec.
- Wiem, że kiedy powstawała aplikacja, to strażacy nie byli szkoleni pod kątem budowli ochronnych. To tak, jak ja bym obejrzał sobie film na YouTubie i został osobą, która będzie wyznaczała miejsca, w których można się ukryć. Nie mam do tego kwalifikacji i oni też nie mieli. Istnieje bardzo duże ryzyko, że nadal nie mają - ocenia Marcin Wyrwał.
Jedna z poznańskich dyskotek mieści się w położonym w centrum miasta potężnym schronie z czasów zimnej wojny. Mimo to miejsce to nie trafiło na rządową listę punktów schronienia.
- Tego obiektu akurat nie sprawdzaliśmy, ale oczywiście przyjmujemy to zgłoszenie od państwa i będziemy zobowiązani, żeby to zweryfikować – deklaruje mł. bryg. Kamil Witoszko z Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w Poznaniu.
Schron w Lublinie
W Lublinie, czyli niedaleko ukraińskiej granicy, alarmy ostrzegające przed atakiem dronów stały się niemal codziennością. Samorządowcy poważnie traktują zagrożenia, dlatego m.in. niewielkim kosztem odnowili schron z czasów zimnej wojny.
- Schron ma własne ujęcie wody, niezależne od wodociągów miejskich. Ma też własne, niezależne zasilanie. Jest agregat z wyprowadzeniem na zewnątrz spalin. Jest też zapasowy zestaw akumulatorów, który zasili schron do 72 godzin - pokazuje Dariusz Krzysztofik z wydziału bezpieczeństwa mieszkańców i zarządzania kryzysowego Urzędu Miasta w Lublinie.
Schronów z prawdziwego zdarzenia jest w Polsce bardzo mało. Dlatego według ekspertów w sytuacji zagrożenia powinniśmy szukać schronienia nawet u siebie w domu.
- Jest tzw. zasada dwóch ścian. Jeżeli jesteśmy w domu i słyszymy zagrożenie np. o ataku z powietrza, powinniśmy schronić się w pomieszczeniu, gdzie są co najmniej dwie ściany, które będą nas chroniły od warunków atmosferycznych, czyli przed np. jakimś tam odłamkowaniem czy falą uderzeniową. Natomiast, jeżeli mamy piwnicę, naturalnie schodzimy do tej piwnicy - radzi kpt. Wojciech Gralec.
Prawdziwe schrony wytrzymają przysypanie tonami gruzu. Można w nich, tak jak w wyremontowanym schronie w Lublinie, bezpiecznie przebywać nawet przez kilka dni.
- System w schronie zasysa z zewnątrz powietrze, oczyszcza je i daje do systemu wentylacyjnego i na schron idzie czyste powietrze - opowiada Dariusz Krzysztofik.
Poprzednia wersja rządowej aplikacji była krytykowana między innymi przez dziennikarzy, bo trafiały na nią miejsca kompletnie nieprzystosowane do ochrony ludności.
W Szczecinie w miejscu wyburzonego schronu powstanie blok. Jego podziemny garaż ma spełniać wszystkie wymogi stawiane punktom schronienia.
- Będzie to budynek, który zarówno będzie miał kilka kondygnacji powyżej powierzchni ziemi, ale przede wszystkim będzie miał dwie kondygnacje garaży podziemnych o podwyższonej odporności. Będą spełniały funkcję ukrycia dla ludności na wypadek zagrożeń - wskazuje Arkadiusz Litwiński z firmy Calbud S.A.
Kto otworzy tego typu miejsca dla ludzi "z ulicy" w wypadku wystąpienia zagrożenia?
- W takich obiektach właściciel, zarządca zgodnie z ustawą będzie miał obowiązek wyznaczenia kierownika budowli ochronnej i ten obiekt będzie musiał być dostępny 24 godziny na dobę w przypadku zagrożenia - informuje Mirosław Pieczykolan.
Nowy schron w Malborku
Na spełnienie obietnic dewelopera poczekamy kilka lat. Tymczasem niektóre miasta, takie jak Malbork, budują nowe schrony od zera.
- To jest schron klasy S1, więc z pełnym wyposażeniem. Może ochronić nawet przed atakami chemicznymi – mówi Marek Charzewski, burmistrz Malborka.
- Nadrabiamy kilkudziesięcioletnie zaległości. Dwa pierwsze schrony, które powstają Malborku, to pierwsza taka inwestycja w Polsce - zaznacza Anna Olkowska-Jacyno, II wicewojewoda pomorska.
Wszystkie reportaże Uwagi! można obejrzeć w Player.pl >>>
Zobacz także:
- Chciała pomóc psom, przeżyła prawdziwy koszmar. "Uciekałam na bosaka"
- Upadłość szpitala w Miastku, pacjenci pozbawieni opieki. "Ogromny dramat"
- Chciał zapłaty za swoją pracę, został pobity przez studenta. "Chcę, żeby poniósł jakiekolwiek konsekwencje"