Dalsza część artykułu znajduje się pod materiałem wideo
- Po wiosennej zmianie czasu pracownicy byli o około 14 proc. bardziej skłonni klikać w podejrzane linki: odsetek wzrósł z 15,6 do 17,8 proc.
- Badanie objęło ponad 11 tys. pracowników dużej amerykańskiej instytucji i opierało się na wynikach symulowanych ataków phishingowych.
- Wyniki wskazują na związek między krótkotrwałym niedoborem snu a większą podatnością na cyberoszustwa, ale nie potwierdzają związku przyczynowego, ponieważ nie mierzono długości snu pracowników.
Zmiana czasu jako naturalny eksperyment
Nawet niewielki niedobór snu może sprawić, że łatwiej dajemy się nabierać na internetowe oszustwa. Badanie wykazało, że po wiosennej zmianie czasu pracownicy byli o ok. 14 proc. bardziej skłonni klikać w podejrzane linki przesyłane e-mailem - informuje czasopismo „PNAS”.
Autorami publikacji są neurobiolodzy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Irvine (USA). Sprawdzali oni, czy nawet nieduże i krótkotrwałe niewyspanie może wpływać na podejmowanie codziennych decyzji, w tym zdolność rozpoznawania zagrożeń w internecie.
W tym celu wykorzystali marcową zmianę czasu z zimowego na letni, która wiąże się z przesunięciem zegarków o godzinę do przodu i często prowadzi do czasowego skrócenia snu. Materiałem badawczym były dla nich wyniki kampanii edukacyjnej dotyczącej cyberbezpieczeństwa, prowadzonej w jednej z dużych amerykańskich instytucji, zatrudniającej ponad 11 tys. osób.
Symulowane ataki phishingowe
Co kilka miesięcy dział informatyczny tej instytucji rozsyła pracownikom wiadomości e-mail przypominające próby phishingu, czyli oszustwa polegającego na podszywaniu się pod wiarygodne osoby lub instytucje w celu wyłudzenia danych albo nakłonienia do kliknięcia w niebezpieczny link. Wiadomości są elementem symulowanych ataków, a ich celem jest sprawdzenie, ilu pracowników daje się nabrać na próbę oszustwa.
Naukowcy porównali wyniki uzyskane w poniedziałek poprzedzający wiosenną zmianę czasu oraz w pierwszy poniedziałek po przestawieniu zegarków.
Więcej kliknięć po zmianie czasu
Okazało się, że przed zmianą czasu w linki zawarte w fałszywych wiadomościach klikało 15,6 proc. osób, a tydzień później odsetek ten wzrósł do 17,8 proc. Oznacza to wzrost o 2,2 punktu procentowego, czyli o ok. 14 proc. w ujęciu względnym.
Zdaniem autorów takie wyniki sugerują, że nawet niewielkie zakłócenie snu może zwiększać podatność na oszustwa internetowe i prowadzić do mniej przemyślanych decyzji. Zaznaczyli jednak, że ich badanie nie polegało na bezpośrednim mierzeniu długości snu poszczególnych pracowników, dlatego wskazuje jedynie na związek, a nie ustala przyczyny.
Niedobór snu a ryzyko cyberprzestępczości
Przypomnieli, że według danych Federalnego Biura Śledczego (FBI) szacowane straty związane z cyberprzestępczością w USA przekroczyły w 2025 r. 20 mld dolarów. Dlatego pracodawcy i firmy zajmujące się cyberbezpieczeństwem powinny uwzględniać okresy zwiększonego ryzyka wynikającego z niedoboru snu. Dotyczy to nie tylko dni następujących po zmianie czasu, ale także okresów po świętach czy dużych wydarzeniach sportowych, podczas których ludzie często kładą się spać później niż zwykle.
Głos w dyskusji o zmianie czasu
W ich opinii wyniki badania wpisują się również w dyskusję na temat zasadności sezonowych zmian czasu.
Zobacz także:
- Padła ofiarą oszustów. Bank musi zwrócić jej pieniądze
- Młodych łatwiej oszukać. "Są pewni swoich cyfrowych umiejętności, ale to może osłabić ich czujność"
- Szukasz nowej pracy? Oszuści mogą to wykorzystać. "Wyłudzają dane"