Nienawiść rośnie w dziecięcym pokoju. Skąd się bierze?
Punktem wyjścia do rozmowy w Dzień Dobry TVN były ostatnie akty przemocy, w tym ataki z użyciem noża w szkołach oraz zamach na rynku w Krakowie. Eksperci zwrócili uwagę na zmieniający się charakter radykalizacji. Proces, który wcześniej mógł trwać wiele miesięcy, obecnie potrafi postępować w ciągu kilku tygodni. Według Andrzeja Mroczka z Centrum Badań nad Terroryzmem około 90 proc. radykalizacji odbywa się dziś w sieci.
Internet nie jest przy tym jedynie miejscem wymiany poglądów. Media społecznościowe, serwisy streamingowe, komunikatory i platformy gamingowe stały się ważnym źródłem informacji oraz dezinformacji, a zarazem przestrzenią kształtowania postaw i sposobu patrzenia na rzeczywistość.
- Połączenie platform spowodowało wybuch narcyzmu cyfrowego. W tym narcyzmie cyfrowym wszyscy jesteśmy, niemniej pewne wymiary czy podgrupy platform społecznościowych, streamingowych, gamingowych, komunikatorów, kształtują dzisiaj wyobrażenia o świecie, pewien światopogląd. Badania pokazują, że w zasadzie wszystkie główne źródła informacji o świecie młodych ludzi kształtowane są właśnie przez platformy - wyjaśnił w naszym studiu dr Konrad Ciesiołkiewicz, politolog z Centrum Analiz Społeczeństwa Informacyjnego. Jak zauważył, młody człowiek może radykalizować się bez wychodzenia z domu, właściwie w zaciszu własnego pokoju. Istotną rolę odgrywają przy tym nie tylko konkretne ideologie. Czynnikiem napędzającym skrajne postawy mogą być nienawiść i pogarda wobec innych czy otaczającego świata, dodatkowo wzmacniane przez treści konsumowane w Internecie. Problem pogłębia nadmiar informacji oraz konieczność ciągłego przetwarzania nowych bodźców.
- To jest pokolenie skrajnie przebodźcowane informacyjnie. To powoduje ogromny stres informacyjny, a to z kolei prowadzi do gigantycznej huśtawki emocji. A każdy w huśtawce emocjonalnej jest bardzo podatny. Badania pokazują, że młodzi ludzie są dzisiaj bardzo podatni na teorie spiskowe, na dezinformację. Niestety tego rodzaju narracje, prowadzące później do radykalizacji, prowadzą następnie do różnych form przemocy. (...) Mamy do czynienia z nową falą radykalizacji. Ona jest właśnie związana z rozwojem technologii - zaznaczył dr Konrad Ciesiołkiewicz.
Radykalizacja młodych mężczyzn i szukanie wzorców w Internecie
Szczególną uwagę ekspertów zwróciła dysproporcja między płciami. Młodzi mężczyźni mają stanowić aż 98 proc. przypadków radykalizacji. Jednego z wyjaśnień należy szukać w rozwoju mózgu i zdolności do przewidywania konsekwencji własnych działań.
- Przede wszystkim jest to uwarunkowane kwestiami biologicznymi i neurologicznymi. Generalnie do 26. roku życia następuje rozwój kory przedczołowej i tej komunikacji między ciałem migdałowym a korą przedczołową. U młodych ludzi nie jest ona jeszcze ukształtowana i wtedy nie jesteśmy w stanie jako młody człowiek odpowiednio analizować, przewidywać skutków. Jest zaburzony proces poznawczy - uświadomił w Dzień Dobry TVN Andrzej Mroczek z Centrum Badań nad Terroryzmem.
Znaczenie ma także sposób działania algorytmów. Młody użytkownik zainteresowany z pozoru neutralnymi treściami, na przykład dotyczącymi siłowni czy sportów walki, może być stopniowo kierowany w stronę coraz bardziej skrajnych materiałów. Internet wówczas nie tylko odpowiada na dotychczasowe zainteresowania odbiorcy, lecz wpływa na to, jakie przekazy użytkownik sieci zobaczy później.
Ważnym elementem tego zjawiska pozostaje również charakterystyczne dla okresu dorastania poszukiwanie przynależności, akceptacji oraz osób, z którymi można się utożsamiać. Gdy takich punktów odniesienia brakuje w najbliższym otoczeniu, młodzi ludzie mogą znaleźć je w Internecie.
- Tego typu zachowania były obserwowane wcześniej, tylko my, dorośli, nic z tym nie robiliśmy. Młodzi ludzie poszukują akceptacji, poszukują autorytetów i oni te autorytety w dużej mierze znajdują właśnie w sieci. Ja to nazywam takim systemem przemocy, który jest tam kreowany. Więc jeżeli poszukują wzorców, a te autorytety, które są tam, propagują przemoc, to oddziałuje bezpośrednio na te młode osoby - podsumował Andrzej Mroczek.
Nie oglądałeś Dzień Dobry TVN na antenie? Wszystkie odcinki znajdziesz na Player.pl.
Zobacz także:
- "Fascynacja przemocą to nie to samo co zamach". Jak służby rozpoznają realne zagrożenie w sieci?
- Zjawisko hoaxy po atakach w polskich szkołach. "Drastycznie nakręca spiralę strachu"
- Ataki w polskich szkołach. Psycholog wskazuje przyczyny przemocy. "Ważna jest właściwa reakcja"