Spandex, elastan, lycra – cechy i zastosowanie materiału

Dalsza część tekstu znajduje się poniżej.

Spandex wykorzystuje się obecnie między innymi do produkcji kostiumów kąpielowych, odzieży sportowej, bielizny, rajstop, strojów tanecznych oraz legginsów. Wszystko dzięki jego niezwykłej gładkości połączonej z niebywałą trwałością.

Spandex, elastan, lycra – skąd te nazwy?

Spandex, elastan i lycra to nazwy, które odsyłają do jednego i tego samego materiału. Chodzi o elastyczne włókno syntetyczne, dokładnie o elastomer poliuretanowy wynaleziony przez Josepha Shiversa w 1958 roku. Jest to tak zwany kopolimer blokowy charakteryzujący się naprzemiennym występowaniem sztywnych i krótki bloków uretanowych oraz długich giętkich blików oligoglikolowych. To połączenie sprawia, że jest to włókno wyjątkowo trwałe (niczym kauczuk) i bardziej elastyczne (w tym rozciągliwe) niż guma.

Termin spandex przyjął się przede wszystkim w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej oraz Australii, natomiast elastan to nazwa typowo europejska. Lycra zaś to określenie zastrzeżone. Jest to znak towarowy firmy Invista, stanowiącej część dawnego przedsiębiorstwa DuPont, w którym pracował Shivers, kiedy wynalazł to włókno. Dlatego też Invista jest jedyną firmą, która ma prawo do produkcji i rozprowadzania materiału pod nazwą lycra.

Bądź na bieżąco:

Wielki powrót dodatku w stylu retro. "Nasze babcie nie wiedziały, że są trendsetterkami"

Anorak wraca do gry w 2026 r. Kurtkę wiatrówkę pokochała Hailey Bieber

Trendy modowe

Jak pozbyć się brzydkiego zapachu z pralki domowymi sposobami?

Dom

Spandex – materiał o wielu właściwościach

Lycra to materiał, który charakteryzuje się przede wszystkim wysoką elastycznością. Wszystko dzięki temu, że jest to włókno syntetyczne, które powstało na bazie ropy naftowej i jej pochodnych (dotyczy to również poliamidu i poliuretanu). Cechuje ją: duża odporność na rozciąganie, wysoką sprężystość, szybkie tempo wysychania, wytrzymałość na promieniowanie UV, brak właściwości alergicznych. Już to wszystko sprawia, że spandex jest bardzo atrakcyjny dla branży odzieżowej. To jednak nie wszystkie jego zalety. Elastan doskonale dopasowuje się do ciała, przez co ubrania z niego wykonane są bardzo wygodne i praktyczne. Podobnie jak bielizna, rajstopy i legginsy. Jednocześnie lycra, oprócz wysokiej rozciągliwości, wyróżnia się jednocześnie dobrymi właściwościami oddychającymi. Jest odporna na tłuszcz, pot i negatywne działanie proszków do prania, co sprawia, że materiały z dodatkiem lycry są trwalsze i wolniej ulegają zniszczeniu.

Spandex – co to za materiał?

Lycra to właściwie nie materiał ani tkanina jako taka, ale same włókna. Trudno spotkać na rynku produkt w całości wykonany z elastanu. Jej plusem jest natomiast to, że bardzo dobrze łączy się ona z innymi materiałami zarówno sztucznymi, jak i naturalnymi. Poliester i elastan doskonale splata się z bawełną, wełną, jedwabiem lub lnem. Dzięki temu te naturalnie sztywne i szybko odkształcające się materiały stają się bardziej elastyczne i lepiej przylegają do sylwetki, nie tracąc jednocześnie swojej naturalności.

Elastan to zatem nie materiał, a określony rodzaj włókien syntetycznych, które tworzą tkaniny o splocie charakteryzującym się sprężystością i rozciągliwością. Stąd też bierze się jeszcze jedna nazwa, którą znaleźć można na metkach różnych ubrań i akcesoriów odzieżowych – stretch. Spandex jest oczywiście tkaniną typu stretch. Dlatego też określenie stretch z lycrą jest z założenia niepoprawne, sama lycra jest bowiem stretchem. Oprócz dużej rozciągliwości tego typu tkaniny charakteryzują się dużą odpornością na przecieranie i gniecenie. To wszystko sprawia, że ubrania z dodatkiem elastanu dłużej niż inne zachowują dobrą jakość.

Rodzaje materiałów typu stretch

Co to jest spandex, wie coraz więcej osób i stara się go wyeliminować ze swojej garderoby. Powodem jest oczywiście to, że włókno to jest wynikiem obróbki ropy naftowej i jej pochodnych, co sprawia, że nie jest ono przyjazne dla środowiska. Warto natomiast pamiętać, że w poszczególnych tkaninach (bazujących na mieszance różnych typów włókien) samej lycry nie ma wcale tak wiele. Jest to raczej dodatek nadający innym materiałom miękkości, elastyczności, poprawiający ich odporność na gniecenie się niż podstawowe włókno wykorzystywane do produkcji odzieży.

W przypadku stretchu wyróżnia się dwa jego rodzaje:

• comfort stretch – tworzony na bazie bawełny, lnu, wiskozy, wiskozy z poliestrem, jedwabiu, bawełny z poliestrem; zawartość elastanu 2-5 proc.;
• power stretch – tworzony na bazie poliestru, poliestru z poliamidem, bawełny i poliestru, poliestrowej mikrofibry; zawartość elastanu 14-20 proc.

Zobacz także:

• Jak stylizować spódnice wiosną 2026? "Wszystko jest dozwolone"
• "Kooky pearls", czyli nowoczesny sposób noszenia pereł. Ten trend odmieni każdą stylizację
• Cekinowe torebki dodadzą blasku każdej stylizacji. Podpowiadamy, jak nosić je w codziennym wydaniu