Dalsza część tekstu poniżej.
Przestarzałe przepisy dotyczące symboli narodowych
Podstawą prawną określającą wygląd najważniejszych symboli państwowych pozostaje ustawa o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych z 1980 roku. Jej istotna aktualizacja została przeprowadzona na przełomie lat 1989 i 1990, w okresie przemian ustrojowych.
Od tego czasu zasadniczo zmieniły się jednak technologie druku, projektowania i cyfrowego przetwarzania obrazu. Administracja publiczna coraz częściej korzysta z dokumentów elektronicznych, stron internetowych i cyfrowych systemów identyfikacji. Jednocześnie symbole państwowe nadal muszą być poprawnie odwzorowywane na tradycyjnych nośnikach: flagach, sztandarach, tablicach, drukach urzędowych i pieczęciach.
Zdaniem resortu kultury obecne regulacje nie odpowiadają już wszystkim tym zastosowaniom. Problemem jest nie tylko wiek ustawy, lecz także sposób technicznego opisania barw i wzorów. Przepisy powinny umożliwiać jak najbardziej spójne przedstawianie symboli niezależnie od tego, czy są one wyświetlane na monitorze, drukowane na papierze, nanoszone na tablicę, czy wykonywane z tkaniny.
Zmiany w symbolach narodowych - praca nad ustawą
Pod koniec grudnia 2025 roku odbyło się pierwsze posiedzenie zespołu eksperckiego powołanego do prac nad projektem nowej ustawy o symbolach państwowych Rzeczypospolitej Polskiej. Jego zadaniem jest przygotowanie spójnych zasad dotyczących zarówno wyglądu symboli, jak i sposobu ich stosowania.
Regulacje mają odnosić się do różnych grup użytkowników. Chodzi nie tylko o organy administracji i instytucje państwowe, ale również przedsiębiorstwa oraz obywateli posługujących się flagą lub wizerunkiem godła.
Jak ustalił dziennik "Fakt", prace nad projektem zbliżają się ku końcowi. Dokument wraz z przygotowanymi wzorami ma zostać przedstawiony opinii publicznej i udostępniony w Biuletynie Informacji Publicznej po uzyskaniu akceptacji minister kultury Marty Cienkowskiej.
Dopiero publikacja projektu pozwoli poznać pełny zakres zmian oraz szczegółowe rozwiązania graficzne. Z dostępnych informacji wynika jednak, że jednym z głównych celów jest wyeliminowanie dotychczasowych niejasności technicznych.
Co zmieni się we fladze Polski? Problematyczna jest barwa
Istotną częścią planowanej reformy jest sposób definiowania barw narodowych. Obecny zapis ustawowy opiera się na systemie CIELUV, którego początki sięgają lat 70. XX wieku. Takie rozwiązanie nie zapewnia wygodnego i jednoznacznego przełożenia kolorów na standardy stosowane obecnie w druku, grafice komputerowej, produkcji przemysłowej i projektowaniu internetowym.
W praktyce producenci flag, tablic oraz pieczęci muszą samodzielnie dostosowywać wskazane parametry do wykorzystywanej technologii. Efektem bywają zauważalne różnice między odcieniami czerwieni. Inaczej może ona wyglądać na ekranie komputera, inaczej na papierze, a jeszcze inaczej na materiale, z którego uszyto flagę.
- Zespół Ekspercki pracuje m.in. nad prawnym uporządkowaniem symboli narodowych oraz ustaleniem oznaczeń barw dla podstawowych użytkowych systemów graficznych, to jest CMYK, Pantone®, RGB, HEX, NCS®, RAL®, HKS® ze względu na niepełną przekładalność barw pomiędzy systemami - wyjaśnił w rozmowie z "Faktem" przedstawiciel Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Wymienione standardy są używane w różnych obszarach. CMYK stosuje się przede wszystkim w druku, RGB i HEX w środowisku cyfrowym, a systemy takie jak RAL czy NCS znajdują zastosowanie między innymi przy produkcji farb, powłok oraz elementów wyposażenia.
Wprowadzenie konkretnych oznaczeń dla poszczególnych technologii ma ograniczyć rozbieżności.
Różnice w odcieniach czerwieni są widoczne zwłaszcza podczas uroczystości państwowych, gdy obok siebie pojawiają się flagi pochodzące od różnych producentów. Poszczególne egzemplarze mogą mieć barwę jaśniejszą, ciemniejszą, bardziej intensywną albo wpadającą w inny ton.
Nowa ustawa ma ograniczyć ten problem poprzez przypisanie barwie narodowej wartości odpowiadających najważniejszym systemom graficznym i produkcyjnym. Dzięki temu wykonawca flagi, drukarnia, urząd przygotowujący tablicę oraz projektant strony internetowej będą mogli korzystać z parametrów przeznaczonych dla danego sposobu prezentacji.
Precyzyjne wskazanie kolorów ma znaczenie również przy zamówieniach publicznych. Jednoznaczne wymagania mogą ułatwić opis przedmiotu zamówienia i ocenę, czy dostarczone flagi lub materiały urzędowe odpowiadają oficjalnym wzorom.
Co zmieni się w godle Polski? Orzeł Biały bez trójwymiarowości
Zmiany mają dotyczyć również godła. Eksperci od heraldyki od dłuższego czasu zwracają uwagę, że obecny wizerunek Orła Białego zawiera rozwiązania trudne do pogodzenia z zasadą płaskiego przedstawiania figur heraldycznych.
Jednym z takich elementów jest cieniowanie, które nadaje wizerunkowi efekt przestrzenności. W grafice cyfrowej może być ono stosunkowo łatwe do odwzorowania, lecz problemy pojawiają się w przypadku haftowania, tłoczenia albo wykonywania uproszczonej wersji znaku w niewielkim formacie.
- Wszystko powinno być przedstawione płasko, a pióra zaznaczone wyłącznie czarnym konturem. Kiedy ktoś bierze obecny projekt na warsztat i musi na przykład wyhaftować go na sztandarze, zaczynają się schody - co ma być ciemniejsze, co jaśniejsze i jak wykonać haft, żeby odpowiadał przedstawieniu na rysunku - wskazał w rozmowie z "Faktem" heraldyk Robert Fidura.
Rezygnacja z cieniowania ma zatem znaczenie nie tylko estetyczne. Prostszy, płaski wzór łatwiej byłoby przenosić między różnymi technikami wykonania bez konieczności każdorazowego interpretowania, które fragmenty powinny być jaśniejsze, a które ciemniejsze.
Nogi i szpony Orła Białego w kolorze złotym
Kolejnym elementem wymagającym korekty jest tak zwane uzbrojenie orła. W obowiązującym wzorze złoty kolor ma dziób, natomiast nogi i szpony pozostają białe.
Według Roberta Fidury wszystkie te elementy powinny zostać przedstawione jednolicie.
- Powinny być złote. W heraldyce określenie "uzbrojenie" odnosi się właśnie do pazurów i nóg orła - zaznaczył heraldyk.
Zmiana koloru nóg i szponów może być jedną z najbardziej zauważalnych modyfikacji, choć nie oznacza stworzenia zupełnie nowego symbolu. Planowane prace mają polegać przede wszystkim na uporządkowaniu szczegółów, usunięciu problematycznych elementów i przygotowaniu wzoru, który będzie można konsekwentnie stosować na różnych nośnikach.
Zobacz także:
- Czy Polacy pamiętają, co świętujemy 11 listopada? Wyniki sondy mogą cię zaskoczyć
- Jednym z atrybutów Dnia Niepodległości jest kotylion. Co to jest i jak go samodzielnie zrobić?
- Marsz Niepodległości 2026. Wprowadzono ograniczenia