Profilaktyka zdrowia

Endometrioza. Zagadkowa choroba kobiet XXI wieku

Profilaktyka zdrowia

Aktualizacja:

Endometrioza to choroba, która polega na tym, że endometrium, czyli błona śluzowa macicy znajduje się tam, gdzie nie powinna. Najczęściej ginekolodzy namierzają ją w jajnikach lub w obrębie miednicy. Zdarza się, że endometrium pojawia się w nietypowych miejscach, jak jelito grube czy pęcherz żółciowy, a nawet w płucach czy mózgu. Patogeneza tej choroby jest na dzień dzisiejszy nieznana. Czym jest teoria wstecznego miesiączkowania? Czy może to być przyczyna endometriozy? Choroba często przebiega bezobjawowo. Jak w takim razie rozpoznają ją lekarze? I czy jest to choroba uleczalna?

  • Endometrioza - co to jest?
  • Endometrioza - przyczyny
  • Endometrioza - objawy
  • Diagnostyka rozrostu endometrium
  • Leczenie endometriozy
  • Dieta a endometrioza

Zobacz też: Otyłość zwiększa ryzyko nowotworów złośliwych!

Endometrioza - co to jest?

Endometrioza to inaczej gruczolistość macicy lub wędrująca śluzówka macicy. Co się dzieje w organizmie kobiety chorej na endometriozę? Komórki błony śluzowej macicy nie opuszczają organizmu, tylko wędrują w jego głąb. Tworzą się guzki, które zgodnie z cyklem menstruacyjnym krwawią, w wyniku czego powstają torbiele, stany zapalne i zrosty, które mogą doprowadzić nawet do niepłodności.

Wyróżnia się cztery stadia endometriozy.

  • stopień I - stopień najłagodniejszy - zmiany w jajnikach są niewielkie, poniżej 5 mm
  • stopień II - stopień również łagodny - zmiany są większe niż 5 mm, ogniska endometriozy pojawiają się również w zagłębieniu odbytniczo-macicznym
  • stopień III - stopień umiarkowany - więzadła krzyżowo-macicze są zrostem z jajowodami i jajnikami; zrosty występują również w strzępkach jajowodów, a w zrostach jajników obecne są ogniska endometriozy
  • stopień IV - stopień najcięższy, w tym stopniu macica jest nieruchoma, przyrośnięta w tyłozgięciu i do jelit lub przemieszczona ku tyłowi; zmiany endomtriozy pojawiają się również w pochwie, wyrostku robaczkowym, pęcherzu moczowym oraz szyjce macicy.

Endometrioza - przyczyny

Rozrost z endometrium to nieprawidłowa zmiana w budowie jamy macicy związana z przerostem jej błony śluzowej. Przyczyny rozrostu endometrium nie są do końca znane, natomiast uważa się, że podstawową przyczyną jest zaburzona gospodarka hormonalna organizmu kobiety. Przede wszystkich chodzi o niewłaściwy poziom estrogenów i progesteronu, które regulują w normalnym cyklu wzrost endometrium w trakcie dojrzewania pęcherzyka Graafa oraz złuszczenie błony po owulacji.

Więcej: Ile może spóźniać się okres? Czemu okres się spóźnia?

Endometrioza - objawy

Szacuje się, że na endometriozę cierpi co dziesiąta Polka. Co ciekawe, na endometriozę częściej chorują panie wysokie, szczupłe i rudowłose. Jakie są objawy endometriozy? 

  • Wymioty, 
  • utrata przytomności,
  • bolesne stosunki,
  • bóle pleców,
  • bolesne miesiączki
  • problemy z zajściem w ciążę,
  • czasami ślady krwi w moczu lub krew w kale,
  • ból pojawiający się podczas wypróżnienia i tuż po nim.

Diagnostyka rozrostu endometrium

Rozrosty endometrium badane są przede wszystkim z wykorzystaniem ultrasonografu. Badanie USG narządów rodnych jest pierwszym, które pozwala ustalić grubość endometrium. Wykonuje się biopsję endometrium. Często korzysta się również z histeroskopii, czyli badania określającego ogólny stan szyjki i jamy macicy . Pomaga ono, dzięki badaniu niewielkiej ilości komórek błony macicy, w ustaleniu, czy w organizmie doszło do zmian nowotworowych i na jakim ewentualnie są one poziomie rozwoju.

Leczenie endometriozy

Rozrost prosty endometrium, gdy jest on niewielki, można leczyć z wykorzystaniem terapii hormonalnej.

Leczenie rozrostu endometrium z atypią wygląda nieco inaczej. Złożony rozrost endometrium z atypią komórkową uznaje się za stan przedrakowy. Wystąpienie tego typu schorzenia wiąże się z ryzykiem rozwoju raka endometrium. Schorzenie to występuje najczęściej u pacjentek w wieku okołomenopauzalnym. Najczęściej objawia się plamieniem i krwawieniem z dróg rodnych.

Leczenie rozrostu endometrium z atypią u kobiet w wieku pomenopauzalnym polega najczęściej na chirurgicznym usunięciu macicy (histerektomia) oraz przydatków (jajniki, jajowody). Histerektomia w dużej części przypadków pozwala uniknąć groźnych następstw rozrostu endometrium z atypią. W przypadku stwierdzenia zmian nowotworowych po usunięciu macicy wdraża się:

  • radioterapię jako leczenie uzupełniające polegające na napromieniowaniu miejsca, w którym znajdował się guz,
  • hormonoterapię jako leczenie uzupełniające przypominające leczenie endometrium z atypią,
  • chemioterapię jako leczenie uzupełniające z wykorzystaniem cisplatyny, doksorubicyny, cyklofosfamidu, 5-fluorouracylu; celem substancji jest zniszczenie szybko dzielących się komórek nowotworowych.

Metody te stosuje się również w przypadkach nieoperacyjnych. W takiej sytuacji najczęściej wykorzystuje się radioterapię oraz hormonoterapię.

Dieta a endometrioza

W walce z endometriozą ważna jest również dieta i zmiana stylu życia. Dieta ma za zadanie walkę ze stanem zapalnym organizmu. Co w takiej diecie powinno się znaleźć?

  • błonnik (jabłka, gruszki, śliwki, fasola, soczewica, groch, chleb pełnoziarnisty, orzechy, owoce cytrusowe, nasiona chia),
  • witaminy (ciemnozielone warzywa liściaste, np: kapusta, szpinak, brokuły, ryby, jajka, tofu, fasola, orzechy, brązowy ryż),
  • kwasy omega-3 (nasiona lnu, dyni i orzechy włoskie).

W diecie powinnaś ograniczyć:

  • produkty przetworzone,
  • alkohol,
  • smażone mięso,
  • kofeinę,
  • białą mąkę,
  • słodycze.

Więcej:

Autor: Redakcja Dzień Dobry TVN

Źródło: Dzień Dobry TVN

Pozostałe wiadomości