Gorące tematy

Krytyka kontrowersyjnej renowacji malowidła Wyspiańskiego. "Granice zostały przekroczone"

Gorące tematy

Autor:
Sabina
Zięba
Reporter:
Izabela Kaczyńska
Matka Boska Wyspiańskiego, czy nie?

Co jakiś czas media podbijają historie nieudanych renowacji obrazów i rzeźb. Ostatnio głośno zrobiło się o dziele Stanisława Wyspiańskiego pt. "Matka Boska w stroju krakowskim", które według internautów fatalnie odrestaurowano. Czy rzeczywiście obraz nie oddaje już wizji malarza?

Wizerunek Matki Boskiej w kościele franciszkanów

Wiele słyszy się o fatalnych renowacjach dzieł sztuki. Najczęściej te nieudane prace są wykonane przez samozwańczych konserwatorów, amatorów lub renowatorów mebli. Niedawno jednak w Krakowie kontrowersje wywołała profesjonalnie przeprowadzona renowacja polichromii Stanisława Wyspiańskiego z kościoła franciszkanów. Internauci nie zostawili na niej suchej nitki. Okazuje się jednak, że ma ona więcej wspólnego z wizją znanego malarza, niż wydaje się na pierwszy rzut oka. Społeczny Komitet Odnowy Zabytków Krakowa posiada bowiem fotografie ukazujące postępy w procesie tworzenia dzieła. Mają wizerunek wykonany przez Wyspiańskiego bezpośrednio do przeniesienia na ścianę, a także zdjęcie, które dał do publikacji po zakończeniu prac sam Wyspiański.

- To forma reklamy jego dzieła. Namówił go do tego jego przyjaciel, Lucjan Rydel. Wiemy z ich korespondencji, że Wyspiański kazał najpierw wykonać zdjęcie w jednej technice fotograficznej, potem odbitkę poprawiał długo kredkami i dopiero z tej odbitki kazał zrobić ostateczną fotografię, którą dał do prasy. Czyli jest to zapewne dzieło zbliżone do ostatecznego efektu prac Wyspiańskiego, ale jednak potem przez niego poprawione. Ono się bardzo różni od pierwotnego kartonu, ponieważ komitet, który oceniał na bieżąco postępy jego prac, wielokrotnie nakazywał mu poprawiać te rzeczy, z których oni byli niezadowoleni, w związku z czym te rysy są mniej chłopskie, mniej plebejskie - tłumaczył w Dzień Dobry TVN Maciej Wilamowski ze Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa.

Kultura i sztuka

Sztuka polskiego plakatu
Sztuka polskiego plakatu Dzień Dobry TVN
wideo 2/11

Dzieła Wyspiańskiego

Projekt polichromii jest bez wątpienia Stanisława Wyspiańskiego, podobnie jak kolorystyka utrzymana zgodnie z jego wizją, a także układ kompozycyjny. Problemy pojawiają się podczas przedstawień figuralnych. Wiadomo, że były one mocno przemalowywane w trakcie konserwacji w 1945 roku, a potem także pod koniec lat 80. kiedy to malowidło praktycznie nie istniało. Okazuje się więc, że konserwatorzy, którzy pracowali w kościele pod koniec lat 80. bazowali na tym, co zostało namalowane w latach 40. To też bardzo różniło się od pierwotnej wizji Wyspiańskiego.

- Pod względem technologicznym one nie budzą żadnych wątpliwości. Każde dzieło - w tym też dzieło konserwatora - podlega krytyce. Nie możemy się obrażać. Możemy się czuć oczywiście dotknięci formą i tu rzeczywiście nawet w którymś momencie granice zostały przekroczone. Natomiast generalnie nie możemy powiedzieć, że społeczeństwo, dla którego chronimy zabytki, nie ma prawa do oceny tego, co my z tymi zabytkami robimy. Ma prawo - dodała w naszym programie konserwatorka dzieł sztuki, dr hab. Monika Bogdanowska.

Zobacz także:

  • 30 lat doświadczenia
  • Od 2014 roku z misją w Ukrainie, z biurem pomocowym w Kijowie
  • Opiera się na 4 zasadach: humanitaryzmu, bezstronności, neutralności i niezależności
  • Regularnie publikuje raporty finansowe ze swoich działań

Autor:Sabina Zięba

Reporter: Izabela Kaczyńska

Źródło zdjęcia głównego: Dzień Dobry TVN

Pozostałe wiadomości