Zdrowy styl życia

Grupy krwi – rodzaje, badania, dziedziczenie

grupy krwi

Fot. Michael Melchiorre / Getty Images

Zdrowy styl życia

Grupy krwi – rodzaje, badania, dziedziczenie

grupy krwi

Fot. Michael Melchiorre / Getty Images

Krew jest płynną łączną tkanką znajdującą się w krwiobiegu ludzi i zwierząt. Ma ona m.in. za zadanie transportowanie tlenu, substancji odżywczych i hormonów, a także uczestniczy w procesach obronnych organizmu i jego termoregulacji. Składa się z osocza, a także krwinek czerwonych (erytrocytów), krwinek białych (leukocytów) i trombocytów. Ponadto w jej skład wchodzą antygeny zlokalizowane na erytrocytach, które odpowiedzialne są za grupy krwi.

Grupy krwi są tematem bardzo rozległym. Warto jednak mieć podstawowe informacje na ich temat.

Jakie są grupy krwi?

Jakie są grupy krwi w Polsce? Odpowiedź jest prosta – 0, A, B, AB z Rh dodatnim lub ujemnym. W 1901 roku istnienie antygenów A i B na krwinkach odkrył K. Landsteiner. Dowiódł też, że są one odpowiedzialne za zlepianie się krwinek, czyli zjawisko aglutynacji. Kilka lat później L. Hirszfeld i E. von Dungern wprowadzili podział grup krwi w układzie AB0, który znamy do dzisiaj. Na krwinkach obecny jest również antygen D dający oznaczenie Rh+ (posiada go około 85% społeczeństwa), jeżeli go nie ma, używamy oznaczenia Rh-.

Więcej:

Skoro o statystykach mowa, warto zaznaczyć, że niezwykle popularną grupą krwi jest grupa ARh+, gdyż ma ją 32% populacji Polski. Najpopularniejsze grupy krwi to także 0Rh+ (31%) i BRh+ (15%). Rzadkie grupy krwi w Polsce to ABRh- (1%), BRh- (2%) oraz ARh- i 0Rh- (po 6%). Grupa krwi ABRh+ występuje u 7%.

Dziedziczenie grupy krwi

Nie jest tajemnicą, że dzieci dziedziczą grupę krwi po swoich rodzicach. Jak się to dzieje? Zacznijmy od pierwszego istotnego czynnika, czyli antygenów A i B. Ich dziedziczenie najlepiej obrazuje poniższa tabela, w której przedstawione są grupy krwi rodziców i możliwa grupa krwi ich dziecka .

Rodzic

0

A

B

AB

0

0

0, A

0, B

A, B

A

0, A

0, A

0, A, AB

A, B, AB

B

0,B

A, B, AB

0, B

A, B, AB

AB

A, B

A, B, AB

A, B, AB

A, B, AB

Dziedziczeniu podlega również czynnik Rh, czyli antygen D. Gdy jeden z rodziców posiada Rh+, dziecko go odziedziczy. Gdy obydwoje posiadają Rh+, dziecko może odziedziczyć antygen lub nie. W przypadku dwóch Rh- dziecko nie ma możliwości, by odziedziczyć antygen D, dlatego ma czynnik Rh -.

Konflikt grupy krwi

Konflikt serologiczny nazywany jest także konfliktem grupy krwi . Dochodzi do niego między matką a jej nienarodzonym dzieckiem, gdy ciężarna nie posiada antygenu D, a dziecko odziedziczyło go po ojcu. Pierwsze dziecko urodzi się zdrowe, jednak drugie będzie zagrożone. Dojdzie do tego na skutek dostania się do krwiobiegu matki antygenu D podczas porodu. W odpowiedzi organizm matki będzie produkować przeciwciała, które będą niszczyć krwinki z antygenem D nowego płodu. Konflikt serologiczny grozi nie tylko anemią i żółtaczką u noworodka, ale też obumarciem płodu. Istnieją szczepionki, które są w stanie mu zapobiec .

Badanie grupy krwi i „krewkarta”

Oznaczenie grupy krwi wymaga pobrania około 5–10 ml płynu . Wyniki dostępne są z reguły po około 2 dniach roboczych. Badanemu wydawana jest identyfikacyjna karta grupy krwi, która jest dokumentem na podstawie, którego ustalana jest grupa krwi przez ratowników medycznych oraz pozostałych pracowników medycznych w razie nagłych wypadków. Dodatkowe badanie grup krwi konieczne jest w przypadku transfuzji, kiedy to „krewkarta” nie jest wystarczającym dokumentem. Wymagane jest wtedy badanie polegające na skrzyżowaniu krwi dawcy i biorcy, aby ostatecznie potwierdzić ich zgodność.

Dlaczego ciśnienie skacze i kiedy zacząć się tym martwić?

Grupy krwi – kto komu może ofiarować pomoc?

Przy transfuzji krwi istotna jest obecność antygenów A i B, ale i D. Osoba z grupą krwi 0 może być dawcą dla wszystkich grup, osoba mająca grupę AB może być biorcą każdej grupy, jednak może być dawcą jedynie dla osób swojej grupy. Osoba z grupą krwi A może być biorcą grupy A lub 0, natomiast z grupą B – B lub 0.

Dawcy z Rh+ mogą być dawcami jedynie dla osób z antygenem D.

Dieta według grupy krwi

Dieta dopasowana do grupy krwi pozwala na spożywanie produktów, które są dobrze trawione i przyswajane przez organizm , przy jednoczesnym dostarczaniu mu wszystkich niezbędnych składników odżywczych – nie jest to dieta niedoborów. Właśnie temu zawdzięcza ona swoją rosnącą popularność.

Dieta dla grupy krwi 0 powinna składać się głównie z: ryb oraz owoców morza, czerwonego mięsa, bananów, kapusty włoskiej, brokułów, czerwonej papryki, szpinaku i soli jodowanej. Niezalecane jest piwo, pestki słonecznika, ziemniaki oraz kalafior.

W diecie dla grupy krwi A dominować powinny: wszelkiego rodzaju warzywa (również strączkowe), owoce – ananas, śliwki, wiśnie, a także oliwa. Należy unikać mięsa, ryb, owoców morza (głównie krewetek), a także nabiału, piwa i gazowanych napojów.

Dieta dla grupy krwi B powinna być bogata w mięso, jaja i produkty mleczne oraz zielone warzywa. Do picia zalecana jest herbata z lukrecji. Osoby z tą grupą krwi nie powinny spożywać pomidorów i przetworów z nich wykonanych, gryki, pszenicy, strączków, orzeszków ziemnych i sezamu.

Dieta dla grupy krwi AB powinna składać się głównie z ryb i owoców morza oraz produktów mlecznych, zielonych warzyw i ananasa. Do niewskazanych produktów należy czerwone mięso, warzywa strączkowe (głównie fasola), a także kukurydza, pszenica i gryka.

Co sądzisz o tym artykule?
60
6
Wybrane dla Ciebie
Komentarze
2
28.03.2020
krz_lecki_test3
ja mam ARh+
13.12.2019
lilka87
ja to dlugo nie wiedzialam jaka mam grupe krwi, bo wyniki ze szpitala gdzies rodzicom zaginely :D no ale w diagnostyce w moim miescie ostatnio sie skusilam i w koncu zrobilam badania :) wszystko szybciutko poszlo, wiec bajka