Świat

Gjirokastra – tysiące schodów, zamek, schron i samolot

Walter Bibikow/Getty Images

Świat

Gjirokastra – tysiące schodów, zamek, schron i samolot

Walter Bibikow/Getty Images

Nazwa Gjirokastra pochodzi z języka greckiego. W XIII wieku, za czasów panowania bizantyjskiego, miasto nosiło nazwę Argyroupolis, co w tłumaczeniu oznacza "Srebrne Miasto". Obowiązywało też określenie Argyrokastron, czyli "Srebrna Twierdza". Sami mieszkańcy miasta uważają, że nazwa pochodzi od starożytnego plemienia Argyrów, które w starożytności zamieszkiwało to terytorium.

Gjirokastra to niewątpliwie jedno z najciekawszych miast w całej Albanii. Jest jednym z dwóch miast-muzeum istniejących w tym kraju. W 2005 roku zostało wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Gjirokastra – miasto srebrnych dachów i tysiąca schodów

Na Listę Światowego dziedzictwa UNESCO miasto wpisane zostało ze względu na to, że jest jednym z nielicznych przykładów miasta handlowego w stylu ottomańskim. Domy charakteryzują się kamiennymi dachami, kamiennymi ścianami bielonymi wapnem, a także drewnianymi balkonami. Gjirokastra wybudowana została na zboczach wzgórza, którego doliną przepływa rzeka Drino. W związku z tym, że miasto otaczają wysokie góry, w lecie bywa tu bardzo gorąco, a temperatura może osiągać nawet 40℃. Ze względu na swoje położenie na górskim zboczu w Gjirokastry wybudować trzeba było bardzo dużą liczbę schodów, dlatego też mówi się o niej „miasto tysiąca schodów”. Inny przydomek to „miasto srebrnych dachów”, ponieważ kamień, z którego są stworzone, przybiera w czasie deszczu odcień srebra. Będąc w mieście, szczególnie warto spróbować dwóch potraw. Jedna z nich to tradycyjna albańska zakwaszona zupa z klopsikami supe me pasha qofte . Druga to słynny ser feta djath nga Gjirokastra .

Zamek w Gjirokastrze – więzień i muzeum militariów

Nad Gjirokastrą góruje, umiejscowiony na wysokim skalistym wzniesieniu, średniowieczny zamek. Ukształtowanie terenu spowodowało, że było to idealne miejsce obronne, dlatego już w XII wieku postawiono tu pierwsze fortyfikacje. Miejsce to było jednym z głównych ośrodków władzy Gjina Bua Spaty, który był przywódcą Despotatu Epiru – jednego z miast greckich, powstałych po rozpadzie Cesarstwa Bizantyjskiego. W 1417 roku twierdza została zdobyta przez Turków osmańskich. Bardzo dokładny opis zamku pozostawił po sobie Ewlija Czelebi – turecki podróżnik, który przybył do zamku w 1672 roku. W kolejnych latach zamek popadał w ruinę, a do świetności przywrócił go w 1812 roku Ali Pasza – władca Epiru, zwany Lwem Janiny. Dzięki niemu zamek jest jedną z nielicznych zachowanych twierdz albańskich. Po 1944 roku na terenie zamku przetrzymywano więźniów politycznych. Zamek wyposażony jest w pięć wież obronnych, wieżę zegarową, a na jego dziedzińcu znajduje się cerkiew. Jednym z najciekawszych eksponatów, który można podziwiać na terenie zamku jest… samolot zwiadowczy Lockheed T-33. W 1957 roku amerykański pilot zmuszony został do awaryjnego lądowania na terytorium Albanii i samolot stał się eksponatem muzeum militariów znajdującego się na terenie zamku w Gjirokastrze.

Dwaj słynni ludzie z Gjirokastry

W Gjirokastry urodziło się dwóch ludzi, dzięki którym o Albanii było głośno w świecie. Pierwszy z nich jest niewątpliwie postacią pozytywną. Mowa bowiem o pisarzu Ismailu Kadare, który urodził się Gjirokastrze 26 stycznia 1936 roku. Już w wieku 18 lat opublikował pierwszy tom wierszy, ale największy rozgłos w Albanii, a później na całym świecie, przyniosła mu powieść "Generał Martwej Armii". W 1990 roku opuścił Albanię i otrzymał azyl polityczny we Francji. W 2005 roku otrzymał nagrodę Man Booker International Prize, a cztery lata później Nagrodę Księcia Asturii.

Druga postać jest mniej kryształowa. 16 października 1908 w Gjirokastry roku urodził się Enver Hodża. W czasie II wojny światowej był jednym z przywódców ruchu oporu, a po wojnie, aż do swojej śmierci w 1985 roku, był dyktatorem Albanii. Pierwsze lata rządów wiązały się z błyskawicznym rozwojem kraju – przeprowadzona została reforma rolna, znacznie ograniczono analfabetyzm, nastąpił rozwój służby zdrowia. Niestety w późniejszych latach styl rządów zmierzał praktycznie w kierunku kultu jednostki, a wobec przeciwników politycznych stosowane były różnego rodzaju represje, w tym nawet tortury. W Albanii funkcjonowało 14 więzień, gdzie obok więźniów politycznych przetrzymywano zwykłych przestępców.

Schron przeciwatomowy w Gjirokastry

Pamiątką po Enver Hodży w Gjirokastry jest muzeum, a także ogromny schron przeciwatomowy. W drugiej fazie swoich rządów dyktator cierpiał na obsesję na punkcie wrogów zewnętrznych, którzy będą chcieli zaatakować jego kraj. W związku z tym na terenie Albanii powstało mnóstwo obiektów wojskowych, w tym ogromny schron w Gjirokastry. Schron został wydrążony w skale we wzgórzu, na którym znajduje się zamek. Jego korytarze ciągną się przez setki metrów. Schron przeznaczony był dla miejscowych notabli, najważniejszych członków partii komunistycznej i ich rodzin. W schronie znajduje się kuchnia, centrala telefoniczna, kilkupokojowe mieszkania, sale narad, zapas żywności i wody. To wszystko miało wystarczyć na kilkumiesięczne życie pod ziemią. Dzięki systemowi schronów nawet w czasie ataku atomowego możliwe miało być zarządzanie państwem z Gjirokastry.

Zobacz wideo: XIX-wieczny zamek w Szkocji na sprzedaż. Cena to… 1 funt

Zobacz też:

Polka stworzyła dźwiękową mapę Islandii. "Urzekła mnie bliskość natury"

Najbardziej instagramowe miejsca na Ziemi. Gdzie warto pojechać po zakończeniu pandemii?

Polka stworzyła dźwiękową mapę Islandii. "Urzekła mnie bliskość natury"

Co sądzisz o tym artykule?
73
7
Wybrane dla Ciebie
Komentarze
0