Borowik to jeden z najbardziej lubianych grzybów. Jego wyjątkowy zapach i aromat wzbogaca smak wielu potraw. Istnieje jednak kilka odmian tego grzyba, które uważane są za niejadalne.

Jesienne grzybobranie to prawdziwa przyjemność. Warto się do niego solidnie przygotować, tak, aby nasze leśne znaleziska rozpieszczały zmysł smaku, ale nie przyprawiły o rewolucje żołądkowe. Jakie gatunki borowika są niejadalne?

Dlaczego niektóre borowiki są niejadalne?

Wiele wątpliwości budzi terminologia, która często wprowadza w błąd i nie wskazuje jednoznacznej odpowiedzi. Są bowiem gatunki borowika uważane za silnie trujące, a inne zaś klasyfikowane są jako niejadalne. Tych drugich nie można jednak jeść z kilku powodów. Niektóre z borowików znajdują się po prostu pod ochroną. Inne są zwyczajnie niesmaczne i zamiast poprawiać, psułyby smak potraw. Jeszcze inne zaś mają w swoim składzie toksyny, które są niszczone pod wpływem obróbki termicznej, a konkretniej – wielokrotnego gotowania. Z uwagi na sprzeczne opinie o ich szkodliwości, zaleca się jednak nie sięgać po gatunki, co do których mamy wątpliwości. Warto wiedzieć, że wszystkie z odmian rosną w okresie letnio-jesiennym, mniej więcej do października.

Zobacz film: Grzybobranie - polski sport narodowy. Źródło: Dzień Dobry TVN

Borowiki niejadalne - rodzaje

Borowik ponury

Zwany też „siniakiem”, występuje w Japonii, Europie, Ameryce Północnej, a także Australii. Najczęściej spotykany jest w parkach pod drzewami lipy. Wyrasta na podłożu wapiennym w lasach liściastych. Posiada walcowaty trzon o żółtym lub pomarańczowo-czerwonym zabarwieniu, na którym widoczna jest drobna siateczka o podłużnych oczkach. Dochodzi zazwyczaj do 15 cm. Miąższ jest żółty, twardy i mocno zrośnięty ze skórką. Kapelusz w przypadku tego borowika jest kremowy lub brunatnozielony, miły w dotyku niczym zamsz i dochodzący do średnicy 20 cm. Po uszkodzeniu szybko ciemnieje. Rurki są początkowo żółte, w miarę starzenia oliwkowe, a po przekrojeniu sinieją. Borowik ponury w stanie surowym jest trujący lub „warunkowo jadalny”. Toksyny w nim zawarte giną bowiem w wodzie, więc zaleca się długotrwałe, co najmniej 25-minutowe gotowanie przed kolejnymi etapami przyrządzania. Surowo zabronione jest łączenie go z alkoholem . Łatwo pomylić go z borowikiem szatańskim, który jest silnie trujący.

Borowik ceglastopory

Rośnie w lasach liściastych nieopodal buków, dębów, lipy czy grabów, najczęściej na terenach górskich. Występuje w całej Europie oraz w Japonii i upodobał sobie kwaśne gleby. Podobnie jak w przypadku borowika ponurego, tutaj także zaleca się jego uprzednie obgotowanie, bo w formie surowej jest trujący. Wodę po ugotowaniu grzyba należy konieczne odlać. Borowik ceglastopory ma gładki, matowy, jasno lub ciemnobrązowy kapelusz o średnicy do 20 cm. U młodych grzybów jest on półkolisty, a potem stopniowo staje się wypukły. Borowik ten ma pękatą nóżkę dochodzącą do 15 cm wysokości i 5 cm grubości w średnicy. Jej kolor jest ceglasty za sprawą strzępków, stąd też nazwa tego grzyba. Na nóżce nie ma siatki. Miąższ i rurki są żółte (rurki mogą też mieć zabarwienie oliwkowe lub nawet pomarańczowe) i po uszkodzeniu natychmiast sinieją przyjmując ciemnogranatową barwę. Skórka z kapelusza nie daje się łatwo zdjąć, a uszkodzenie owocnika powoduje jego szybkie czernienie. Inne nazwy tego grzyba to czerwononóżka i pociec.

Borowik żółtopory

Inna jego nazwa to borowik grubotrzonowy. Mówi się na niego także potocznie goryczak lub „wścieklak”. Występuje w lasach liściastych i górskich lasach iglastych w Ameryce Północnej, Japonii i Europie. Wyrasta najczęściej pod świerkami i bukami na kwaśnych glebach. Jest bardzo gorzki w smaku i uznawany za grzyb lekko trujący, który może powodować dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego już po 20 minutach od spożycia. Kapelusz jest mniejszy w porównaniu do poprzednich dwóch odmian i dochodzi do 15 cm, a jego barwa jest jasnobrązowa lub szarooliwkowa. Do tego jest aksamitny w dotyku, niekiedy lekko pomarszczony, a jego brzegi są lekko podwinięte. Jego kształt jest półkolisty, a z wiekiem staje się łukowaty i spłaszczony. Trzon maczugowaty o szerokości od 3-5 cm i długości do 15 cm. Borowik żółtopory ma kolor wyrazistej czerwieni przy podstawie, a na górze jest żółty. Miejsca uszkodzone stają się brunatnoniebieskie. Rurki są początkowo cytrynowożółte, potem stają się oliwkowe i po nacięciu błękitnieją. Miąższ jest twardy i jędrny, żółty lub kremowy. Jeśli go naciśniemy, staje się niebieskozielony.

autor: Redakcja Dzień Dobry TVN
Co sądzisz o tym artykule?
0
0